.
1- بەڕێوەبەری یانە Hemn Zanko لە کوردستان بە ئمێڵی ( hemn_kurdzhin@yahoo.com ) ..
ژمارەی مۆبایل ( 07812539505 ) .
2- بهڕێوهبهری گشتی ( ReKaN ) له ئهوروپا به ئیمێڵی ( Rekan_uk@hotmail.com ) ، ژماره تهلهفوونی( 00447754007706) .






بابهته گرنگهکانی بهکارهێنانی یانه










چیاى ئیڤرست له زنجیره چیاى هیمالایا لهسهر سنوورى تبت و نیپاڵ . بهبهرزترین چیاى جیهان دادهنرێت ، لوتكه بهرزهكهى كه بهبهفر داپۆشراوه ، به 9كم لهسهر ئاستى رووى دهریا مهزهندهكراوه .- - - - - -
ئیڤرست چیا : چیاى ئیڤرست به بهرزترین چیاى جیهان دهژمێردرێت ، نزیكهى 9كم لهسهر رِووى دهریابهرزتره، یهكێكه لهو چیایانهى كه زنجیره چیاى هیمالایاى لىَ پێكدێت دهكهوێته سنوورى تبت ونیپال و باكورى هیند لهسهر دروستى و رِاستى بهرزى چیاى ئیڤرست رِووپێو كاران جیاوازیان ههیه . لهرِاپۆرتى تایبهتى نێردراوى بهریتانیدا ، كه لهسهرهتاكانى سهدهى نۆزدهدا رِووپێوى ئهو چیایهیان كردووه ، بهرزییهكهى به(8848)م تۆماركراوه . بهڵام خهمڵاندنى نارِهسمى واباوه سكه بهرزى چیایهكه (8882)مهتره .
ئهم چیایه بهناوى جورج ئیڤرست (1790-1866)ز ، ناونراوه . كه بهرِێوهبهرى گشتى رِووپێوان بووه له هندستان . خهڵكى تبت ئهو كێوه به (شومولونجما)و خهڵكى نیپاڵ یش به(ساچارماپا) ناوى دهبهن .
ئهم چیایه له رِووى جیۆلوجیهوه چیایهكى نوێیهو زۆر بهتهمهن نیه ، له چینهكانى بهردى جیرِى پێكدێت . كه ئێستاش بهردهوام به هۆى جوڵانى ژێرهوهى بارستهى زهوى به هێواشى بهرهوسهرو پاڵدهنرىَ . تهنیشتهكانى بهفر دایپۆشیوه، ههرچهنده لوتكهكانى و لێوارهكانى ،بههۆى توندى ئهو بایهى كه لهسهرى ههلًدهكات بهفرى لىَ نامێنێتهوه .
بارودۆخى كهشوههواى دهوروبهرى چیایهكه به هیچ شێوهیهك بهكهڵكى ژیانى رووهكى و ئاژهڵى نایهت.
لهوكاتهوهى بهریتانیهكان له پهنجاكانى سهدهى نۆزدهههمهوه بۆ یهكهمجار ئهم چیایهیان بینیوه ، زۆرله چیانهوهردان(شاخهوانان) ههوڵیانداوه بۆى سهركهون . بهلاَم ههرهسهێنانهبهفریهكان و درزه قوڵهكان و گێژهڵوكه توندهكان ، سهربارى زۆر لێژى چیایهكه و كهمى ئۆكسجین له ههوادا . وایكردوه كهسهركهوتن كارێكى زۆر سهخت بێت .
یهكهمین ههوڵهكانى سهركهوتنى چیایهكه لهبیستهكانى سهدهى بیستهم ئهنجامدراوه . لهو ماوهیهدا (10)ده ههوڵى سهركهوتن دراوه . لهزۆربهیاندا چیانهوهردانى بهریتانى و سویسرى بهیارمهتى كهسێك له هۆزى شیربا وهك رێنیشاندهرو كۆڵههڵگر ، ئهنجامیانداوه ههندێك لهو ههولاَنهى كه له ماوهى 1921 تاكو 1952 ئهنجامدران ، توانیوویانه سهركهوتن وه دهست بێنن ، بهلاَم باردۆخى كهشوههوا چیانهوهردانى لهههڵگهرِان خستووه. له كۆتاییدا به شێویهكى كهم تا كورت توانراوه لووتكهكه ببهزێنن. بههۆى زیاد بوونى زانیارى چیانهوهردان و چاكتر بوونى كهلو پهلهكانیان كه لهو ماوهیهدا پهرهى پێدراوه . كهلوپهلهكان بریتى بوون له :- پێڵاو جلوبهرگى چاك چنراوو گۆسكهى ئۆكسجین ههڵگیراو و ئامێرى بهتهل كێش سوك .سهركهون ئیدموند هیلارى نیوزلهندى ، بههاورێیهتى رێنیشاندهرهكهى تهنزینگ نورگاى ، كه یهكێك بووه له هۆزى شیرباى نیپالى بۆیهكهمجار له مێژوودا ، توانیان بۆ سهرچیاى ئیڤرست سهركهون ، ههردووكیان له نێردراوانى چیانهوهردانى بریتانى بوون كه جون هنت سهرۆكایهتى دهكرد . ئهونێردراوه له 10ى ئایارى 1953ز كاتماندویان له نیپاڵ جێهێشت لهرِووى خۆرئاواوه به چیاكه گهیشتن ، كه تاكو ئهوكاته بهكهڵكى پێههڵـگهرِان دههات . چیانهوهردان لهكاتى بهرهوپێشچونیان زنجیرهیهك سهربازگهیان لهرێگهكهیاندا دامهزراند لهگهڵ كهمبوونهوهى ژمارهى كهسهكان لهههر سهربازگهیهكدا . دوا سهربازگهش خێوهتێكى بچوك بووه هێلارى و تنزینگ له بهرزى 8504مهتر دایانمهزراند. دواتر ههردوكیان له 29 حوزهیرانى 1953ز گهیشتنهلووتكه.
لهساڵى 1956ز نێردراوێكى سویسرى دووجار له چیاى ئیڤرست سهركهتن . ههرئهم نێردراوهش یهكهم دهستهبوو گهیشته لوتكهى لهوتس ، كه له جیهاندا بهپلهى چوارهم دى لهبهرزیدا .
لهساڵى 1963 نێردراوێكى ئهمرێكى چیانهوهردان كه نورمان .ج . دیهرنفورس سهركرایهتى دهكرد ، له 1ى حوزهیران دووئهندامیان بهناوى توماس هورنباین و ولیهم .ف. ئینسولد توانیان له رِووكاره سهختهكانى خۆرئاواوه سهركهن ، یهكهم كهس بوون توانیان ئهم ئهركه لهم رِووهوه ئهنجام بدهن . له 22ى حوزهیرانى گهیشتنه لوتكهى چیایهكه .
دوگال هاستون و دوگ سكون توانیان له چیاكه سهركهون و لهرِووكارى خۆر ئاواى باشوور بگهنه لووتكه . یهكهم كهسبوون توانیان ئهم ئهركه ئهنجام بدهن . كه له نێردراوى بهریتانى بوون . له 10ى حوزهیرانى 1980ز دووكهس له ئهندامى نێردراوى چیانهوهردانى ژاپۆنى سهركهوتن ئهوانیش تاكاش ئۆزاكى و تسونیو شیگیهیرو بوون ، كه توانیان له رِووكارى باكورهوه سهركهون . یهكهم كهسبوون توانیان ئهم ئهركه ئهنجام بدهن ، بۆ یهكهمجار له 5ى حوزهیرانى 1988ز، دوو نێردراوى چیانهووهردان له دوو رِووكارهوه گهیشتن ئهندامهكان له دوو ژاپۆنى و دووچینى و دوو نیپالى پێكاهاتبوون و تیپى ههڵگهرِانى یهكهم له سێ كهس پێكهاتبوون ، له نیپاڵهوه له رِووكارى باشورهوه دهستیان به ههڵگهران كرد .پىَ ههڵـگهرِانى دووهم كه له ههشت كهس پێكهاتبوو، له رِووكارى باكوور له تبتهوه دهستیان به ههڵگهران كرد ئهندامانى هۆزى شیربا بانگهشهى ئهوه دهكهن كه بونهوهرێك ههیه پێى دهگوترىَ (یتى)یان پیاوى سههۆڵى ترسناك له ناوچهى دهوروبهرى چیاى ئیڤرست نیشتهجێه ، كهچى چیانهوهردان ئهم بونهوهرهیان نهبینیوه.
ڕهنگار//

لهسهر هێڵ نییه




دهست و پهنجهکانت خۆش بێت دهشتی گیان بۆ ئهو بابهته بهسوده و ئهو زانیاریه بهسوودانه
هیوای بهردهوامیت بۆ ئهخوازم ئهزیزم . بههیوای ژیانێکی پڕ خۆشی و بهختهوهری بۆ تۆی ئهزیز و خۆشهویست
سهرکهوتووبیت ماڵهکهم .
................. کوڤان ..................


لهسهر هێڵ نییه






dat xosh kaka dashte bo aw zanyariya basodanat

لهسهر هێڵ نییه



سوپاس کوڤان گیان بۆ دهستخۆشیهکهت دڵهکهم ، هیوای بهختهوهری تۆی ئهزیز و خۆشهویسته
به هیوای کامهرانیت ، کاتت شاد بێت .
لهسهر هێڵ نییه



سوپاس kuri slemani ، بۆ دهستخۆشیهکهت ، سهرکهوتو بیت.
لهسهر هێڵ نییه


dast xosh bet dashty gyan hewadarm bardawam bet

لهسهر هێڵ نییه


دةستان خؤش

لهسهر هێڵ نییه