.
1- بەڕێوەبەری یانە Hemn Zanko لە کوردستان بە ئمێڵی ( hemn_kurdzhin@yahoo.com ) ..
ژمارەی مۆبایل ( 07812539505 ) .
2- بهڕێوهبهری گشتی ( ReKaN ) له ئهوروپا به ئیمێڵی ( Rekan_uk@hotmail.com ) ، ژماره تهلهفوونی( 00447754007706) .






بابهته گرنگهکانی بهکارهێنانی یانه















ڕۆژوو له ئیسلام دا ...
(صوم) ووشهیهكی عهرهبیه بۆ واز له شت هێنان بهكاردێ . له شهریعهتی ئیسلامیش بریتیه له : وازهێنان له خواردن و، خواردنهوهو، چوونه لای ئافرهت ، له بهرهبهیانهوه ، تا ڕۆژ ئاوا بوون ، بهنیازی ڕۆژوو گرتن .
شێخ عبدالرحمان بهرزنجی
له دوای سوپاس و ستایشی بێ پایان بۆ پهروهردگارو ، داوا كردنی دروودو سهلامی بهردهوامی خوا له سهر پێغهمبهرو ئال و یارانی فیداكاری تا ڕۆژی دوایی :
ئهوه كورته باسێكه دهربارهی ڕۆژوو له ئیسلام ، به بۆنهی نزیك بوونهوهی مانگی ڕۆژوو ، ڕهمهزانی ساڵی 1415 ك، به شێوهی پرسیار و وهلاَم ، به براو خوشكه موسوڵمانه كورده بهڕێزهكانم پێش كهش دهكهم و ، له ههمان كات له خوای گهوره داواكارم كه ههموولا كهلكی لێ وهرگرین و ، بیخاته ناو تهرازووی چاكهمان لهو ڕۆژهی تیایا به خــــزمهتی ئهگهین و یارمهتی و سهركهوتنیش ههر لهو داوا دهكهین .
پ 1 : مهبهست لهووشهی (صوم) واته : ڕۆژوو چیه ؟
وهلاَم : (صوم) ووشهیهكی عهرهبیه بۆ واز له شت هێنان بهكاردێ .
له شهریعهتی ئیسلامیش بریتیه له : وازهێنان له خواردن و، خواردنهوهو، چوونه لای ئافرهت ، له بهرهبهیانهوه ، تا ڕۆژ ئاوا بوون ، بهنیازی ڕۆژوو گرتن .
پ 2 : پلهو پایهی ڕۆژوو له ئیسلامدا چی یه ؟
وهلاَم : ڕۆژوو شوین و پایهكی بهرزی له ئیسلامدا ههیه ، بۆیه بهیهكێك له پێنج ڕوكنهی ئیسلام داندراوه ، ههروهكو نوێژ – بهچهند مهرجێكی دیاری – لهسهر موسوڵمانان له ساڵی دووهمی كۆچی فهرز كرا.
پ 3 : بهڵگه لهسهر فهرز بوونی ڕۆژوو لهسهر موسوڵمانان چیه ؟
وهلاَم : ڕۆژوو له سهرموسوڵمانان فهرزه بهگوێرهی :
أ – فهرموودهی خوا له قورئان یا أیها الذین امنوا كتب علیكم الصیام كما كتب علی الذین من قبلكم لعلكم تتقون( البقره / 184.
واته : ئهی ئیماندارهكان ڕۆژوو لهسهرتان فهرز كراوه ، ههروهك لهسهر موسوڵمانانی پێش ئێوه فهرز كرابوو ، تاوهكو ببێته پهرژین له نێوان ئێوهو گوناهو خراپهكاری .
ب – فهرموودهی پێغهمبهره (درودی خوای لهسهربێت) :{بنی الاسلام علی خمس : شهاده ان لا اله الا الله ، وأن محمداً رسول الله ، وإقام الصلاه ، وإیتاو الزكاه ، وحج البیت ، وصوم رمضان} متفق علیه .
واته : دینی ئیسلام له سهر پێنج كۆڵَهگه دامهزراوه : شههاده وئیمانه بهوه :
كهلهزاتی خوا بهولاوه خوایهكی ترنیه شایهنی پهرستن بێ و ، (محمد)یش پێغهمبهری خوایهو ، ههستان به نوێژ كردن بهتهواوی و ، زهكات له ماڵ دهركردن و حهج كردن و ، به ڕۆژوو بوونی مانگی ڕمهزان .
ج – ئیجماع : كه ههموو زانایانی ئیسلام لهسهر ئهوه نه كه ڕۆژوو فهرزه ، ئهوهش زۆر ئاشكرایه له ئیسلام ؛ بۆیه ههركهسێ لای وابێ ڕۆژوو له ئیسلامدا فهرز نیه ، كافر دهبێ و بهشی به ئیسلامهوه نامینێ ، مهگهرتازه موسوڵمان بووبێ و، یا دوور له زانایانی دین ژیابێ.
پ 4 : كهی ڕهمهزان دی و ڕۆژوو واجب دهبێ ؟
وهلاَم : داهاتنی مانگی ڕهمهزان بهیهك لهم دوو شتانه ئهبێ :
أ – له دوای ئهوهی (29) ڕۆژ لهمانگی شهعبان تهواو بوو ، دوای ڕۆژ ئاوا ، پیاوێكی موسوڵمانی (عادل) (1) مانگی یهكهم ڕۆژی ڕهمهزانی ببینێ و شاهیدی بدا كه دیویهتی . عبدالله كوڕی عباس "خوا لێیان ڕازیبێت " دهفهرمووێ : یهك له كۆچهرهكان (أعرابی) هاته خزمهت پێغهمبهر (درودی خوای لهسهربێت) و گوتی : { إنی رأیت هلال رمضان، فقال :أتشهد أن لا اله الا الله ؟ قال : نعم . ، قال :أتشهد أن محمدا رسول الله ؟ قال : نعم ، قال : یا بلال أذن فی الناس فلیصوموا غدا} صححه ابن حبان والحاكم.
واته : بێ گومان مانگی یهك شهوهی ڕهمهزانم دیوه . (درودی خوای لهسهربێت) فهرمووی : شههادهو ئیمان دێنی بهوه : كهلهزاتی خوا بهولاوه خوایهكی تر نیه؟ گوتی : بهڵێ. فهرمووی : شههادهو ئیمان دێنی بهوه : كه محمد پێغهمبهری خوایه ؟ گوتی : بهڵێ ، فهرمووی : بلال ههسته بهخهڵك ڕاگهیهنه كه بهیانی به ڕۆژوو بن .
ب – به تهواو كردنی مانگی شهعبان :
[ 1 ] عادل : ئهوكهسهیه كوناهی كهورهی نه كردبی ، ولهسهر كجكهش بهردهوام نهبی .
ئهگهر له شهوی سیهمی شهعبان مانگی ڕهمهزان نهبینرا ، بههۆی ئهوه ههور بوو یا كهس شاهیدی نهدا كه مانگی دیوه ، ئهو ڕۆژهی دادێ به سیهمی مانگی شهعبان دائهنرێ ، پاش تهواو كردنی(30) شهعبان ، یهكهم ڕۆژی مانگی ڕهمهزان دهست پێ دهكا. پێغهمبهر s دهفهرمووێ : {صوموا لرویته وأفطروا لرویته ، فإن غم علیكم فأكملوا عده شعبان ثلاثین یوما } متفق علیه .
واته : مانگ دیترا بهڕۆژوو بن ، مانگ دیترا بیكهنه جهژن ، ئهگهر بهری ئاسمان ههور بوو ئهوكاته سی ڕۆژهی شهعبان تهواو بكهن. بوخاری وموسلم گێڕاویانهتهوه.
پ 5 : مهرجهكانی ڕۆژوو كهوتنه سهر چیه ؟
وهلاَم : تاوهكو ڕۆژوو لهسهر كهسێك واجب بێ، دهبێ ئهم مهرجانهی خوارهوهی تێدابێ.
1 – ئیسلام . كهواته ڕۆژوو له سهر كافر نیه .
2 – تهكلیف . واته : بالق بووبێ خۆی ناسیبێ و هۆش و فامی تهواو بێت (عاقل) بێ ، چونكه مرۆڤ ئهركی شهرعی ناكهوێته سهر ئهگهر منداڵ بێ ، یا هۆش و فامی تهواو نهبێ
خۆشهویست (درودی خوای لهسهربێت) دهفهرمووێ : {رفع القلم عن ثلاثه : عن النائم حتی یستیقظ ، وعن الصبی حتی یحتلم وعن المجنون حتی یعقل} رواه أبو داود.
واته : سێ كهس بهر پرسیار نین : خهوتوو تا له خهو بێدار دهبێتهوه ، منداڵ تا باڵق دهبێ و خۆی دهناسی. شێت تا هۆشی دێتهوهبهر . ئهبو داوود گێڕاویهتهوه .
3 ـ توانای رۆژوو كرتن :
بۆیه لهسهر نهخۆشێك واجب نیهكه نهتوانێ به ڕۆژوو بێ و ، نهخۆشیهكهش له جۆرێك بێ كه چاوهڕێی چاك بوونی نهكرێ ، ههروهها واجب نابێ لهسهر ئافرهتێك كه عوزرێكی شهرعی ههبێ وهك ئهوه لهوهزعی مانگانهی ، یا دوای منداڵ بوونا بێ .
پ 6 : مهرجهكانی دروست بوونی ڕۆژوو چین ؟
وهلاَم : مهرجهكانی دروست بوونی ڕۆژوو ئهمانهی خوارهوهن :
أ - ئیسلامهتی : بۆیه ئهگهر كافر به ڕۆژووش بێ دروست نابێ .
ب – فام و هۆش : بۆیه ڕۆژووی شێت ومنداڵێك كههۆشی پهیا نهكردبێ دروست نیه ،
چونكه نیازو مهبهستی لهگهڵ نیه ، بهلاَم منداڵێك كه هۆشی پهیا كردبێ ئهوه ڕۆژووهكهی دروسته .
ج – عوزرێكی وای نه بێت كه ڕێگا به ڕۆژوو نهدا وهك : وهزعی مانگانهی یا دوا منداڵ بوونی ئافرهت ، یاله هۆش خۆ چوون ، یا شێتی ئهگهر به درێژایی ڕۆژهكه بهردهوام بوو .
سهرچاوه:بهختهوهری

لهسهر هێڵ نییه








دهستت خۆشیان بێت کاک حسێن گیان بۆ دانانی ئهم بابهته بهسوده بهراستی پرسیارو وهڵامی سودبهخسی تێدابوو.


لهسهر هێڵ نییه









زۆر سوپاس بۆ په یامه جوانهکهت دهستی تۆش خۆش بێت بهقوربان
لهسهر هێڵ نییه