❤❤یـــانەی کوردژیـن/Kurd Zhin❤❤/ / قازی محه‌مه‌د

.



نازناو:  وشه‌ی تێپه‌ڕبوون:  ‌  |  

ئاگاداری

‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌به‌ڕێزان : هه‌رکاتێک کێشه‌یه‌ک یان په‌یامێکی ناشیاوت به‌رچاو که‌وت له‌یانه‌دا ئه‌توانن په‌یوه‌ندی بکه‌ن به‌ :_

1- بەڕێوەبەری یانە Hemn Zanko لە کوردستان بە ئمێڵی ( hemn_kurdzhin@yahoo.com ) .. ژمارەی مۆبایل ( 07812539505 ) .

2- به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی ( ReKaN ) له‌ ئه‌وروپا به‌ ئیمێڵی ( Rekan_uk@hotmail.com ) ، ژماره‌ ته‌له‌فوونی( 00447754007706) .

New Page 1

    بابه‌ته‌ گرنگه‌کانی به‌کارهێنانی یانه‌  



#1 2011-04-10 15:18:59

messi 10
خونچەی نوێ
شوێن: سليمانى
ڕێكه‌وتی به‌ ئه‌ندامبوون‌: 2011-04-01
دواترین سه‌ردان: 2013-12-31
په‌یامه‌كان: 84
WindowsFirefox

قازی محه‌مه‌د

قازی‌ محه‌ممه‌د كوڕی‌ قازی‌ عه‌لی‌، كوڕی‌ میرزا قاسم قازییه، ‌له‌ ساڵی‌ 1900دا له له‌دایكبووه‌.

هه‌ر له‌ سه‌ره‌تای‌ لاوییه‌وه‌ هه‌ستی‌ نیشتمانپه‌روه‌ریی‌ تێدا به‌ هێز بووه، زۆر‌ هه‌وڵیداوه‌ زمانی‌ بێگانان فێربێت‌، جگه‌ له‌ عه‌ره‌بی‌‌و فارسی‌‌ زمانی‌ فه‌ڕه‌نسیی‌و ئینگلیزی‌و تا ڕاده‌یه‌كیش ڕووسی‌، زانیوه‌.

بنه‌ماڵه‌ی سابڵاغ نه‌‌ك به‌ته‌نیا له‌لای‌ خه‌ڵك، به‌ڵكو له‌لایه‌ن ده‌سه‌ڵاتداران‌و به‌رپرسانی‌ ده‌وڵه‌تیش، جێگه‌ی‌ ڕێز‌ بوون. هه‌ر به‌ بنه‌ماڵه‌ ‌ئازادیخواز‌و نیشتمانپه‌روه‌ر بوون.

ئه‌و بنه‌ماڵه‌یه‌ له ‌شه‌ڕی‌ یه‌كه‌می‌ جیهانیدا پیاوی‌ وه‌ك "میرزا فه‌تتاحی‌ قازی‌"یان له‌ به‌ره‌نگاریی‌ ڕاسته‌‌وخۆ له‌‌گه‌ڵ‌ ڕووس لێ‌ شه‌هید بوو، كوڕه‌ لاوه‌كانیشی‌ "سالار" ‌و "محه‌ممه‌د" به‌ دیلگیران‌و بۆ شوێنه‌ دووره‌كانی‌ ڕووسیای ئه‌و كات، ڕه‌وانه‌كران‌و تا شۆڕشی‌ ئۆكتۆبه‌ر هه‌ر له‌ دیلیدا دابوون.

قازی‌ عه‌لی‌ باوكی‌ قازی محه‌مه‌د، له‌ 1930دا له‌ مه‌هاباد ڕێكخراوێكی‌ كوردیی‌ به‌ ناوی‌ "بزووتنه‌وه‌ی‌ محه‌مه‌د" پێكهێنا. ناوبراو له‌گه‌ڵ‌ جووڵانه‌وه‌ی‌ شێخ محمد خیابانی‌ له‌ ته‌ورێز پێوه‌ندییان هه‌بوو، تا ساڵی‌ 1934یش له‌سه‌ر ئه‌و كاره‌ به‌رده‌وامبووه‌.

قازی‌ محه‌ممه‌د زۆری‌ حه‌ز به‌ تێكه‌ڵاوی‌ له‌‌گه‌ڵ‌ خه‌ڵكی‌ ناسراو ‌و زانایانی‌ زه‌مان‌و پیاوچاكان‌و كوردانی‌ نیشتمانپه‌روه‌ر‌و سه‌رۆك خێڵه‌‌كاندا هه‌بووه‌.

دوای‌ مردنی‌ باوكیدا بووه‌ به‌ قازیی‌ شار. له‌ به‌ر ژیر‌ی‌ زۆری‌ به‌ كاری‌ فه‌رهه‌نگی‌و به‌ره ‌و ژووربردنی‌ زانیاریی‌ خه‌ڵك، له‌ ساڵه‌كانی‌ به‌ر له‌ 1941و دواتریش بۆ یه‌ك دوو ساڵ‌ به‌رپرسایه‌تیی‌ به‌ڕیوبه‌رایه‌تی‌ فه‌رهه‌نگ‌و ئه‌وقافی‌ شاری‌ مه‌هابادی‌ به‌ ئه‌ستۆوه‌ گرتوه‌‌و خزمه‌تی‌ به‌رچاوی‌ فه‌رهه‌نگی‌ كردوه‌‌و له‌ كاتی‌ به‌رپرسیارێتی‌ ئه‌ودا، یه‌كه‌م قوتابخانه‌‌ی‌ كچان له‌ مه‌هاباد كراوه‌ته‌وه‌. هاوكات له‌‌گه‌ڵ‌ زۆربه‌ی‌ خوێندكاران، ڕۆشنبیران‌و مامۆستایان زۆر نزیك بووه‌.

قازی‌ محه‌ممه‌د ڕێزی‌ تایبه‌تیی‌ بۆ دامه‌زرێنه‌رانی‌ كۆمه‌ڵه‌ی‌ "ژـ ك" هه‌بووه‌. له‌ چه‌ند ساڵ‌ ده‌وره‌ی‌ بێ‌ میریشدا، واتا‌ له‌ ساڵی‌ 1941 تا 1945، تا ئه‌و كاته‌ی‌ كۆماری‌ كوردستان پێكهات‌، به‌ڕێوبه‌رایه‌تی‌ ئه‌و له‌ به‌ڕێوه‌چوونی‌ كار‌وباره‌كان دا، به‌ تایبه‌تی‌ له‌ چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌كانی خێڵی نه‌قشی‌.
زۆر له‌ دامه‌زرێنه‌رانی‌ "ژـ ك" گفتوگۆو ڕاپرسیان له‌گه‌ڵ‌ كردوه‌و زۆریان خۆشویستوه‌و گه‌لێكیان هه‌وڵ‌ له‌گه‌ڵ‌ داوه،‌ تا ببێته‌ ئه‌ندامی‌ "ژ ـ ك". زۆر له‌ گركوێره‌كانی‌ كاری‌ ڕۆژانه‌ی‌ خه‌ڵك له‌ دیوانی‌ ئه‌ودا، ئه‌وه‌ی‌ به "مه‌حكه‌مه" ناویانبردووه‌، كراونه‌وه‌.

قازی‌ له‌ ڕوانگه‌ی‌ نوێنه‌رانی‌ بێگانه‌شه‌وه‌، ئه‌وانه‌ی ئه‌و كات ئێرانیان له‌نێو خۆیاندا دابه‌شكردبوو، ڕێزی‌ تایبه‌تیی‌ هه‌بووه‌. هه‌ر كه‌س چۆته‌ مه‌هاباد تێكۆشاوه‌ به‌ر له‌ هه‌موو كه‌س چاوی‌ به‌ قازی بكه‌وێت. بانگهێشتكردنی‌ بۆ سۆڤیه‌ت هه‌ر له‌م سۆنگه‌یه‌وه‌ بووه‌، که‌ له‌گه‌ڵ‌ ده‌سته‌یه‌كی‌ گه‌وره‌ چۆته‌ باكۆ.

قازی‌ محه‌ممه‌د كه‌ بوو به‌ ئه‌ندامی‌ "كۆمه‌ڵه‌ی‌ ژ ـ ك" و ناوی‌ نهێنیی‌ "بینایی‌" بۆ دانرا، ئومێدێكی‌ زیاتری‌ به‌ به‌رپرسان‌و خه‌ڵك به‌خشی.
له‌ ئاكامی‌ زیره‌كی‌و لێهاتوویی ڕامیاریی‌ ئه‌و و به‌ ‌ڕه‌زامه‌ندی به‌رپرسانی‌ كۆمه‌ڵه، "ژـ ك" بوو به‌ "پارتی ‌دیموكراتی‌ كوردستان"‌ و وه‌ك پارتێكی‌ دیموكرات ‌و پێشكه‌وتنخواز ده‌ستی‌ به‌ تێكۆشان کرد.

قازی‌ له‌به‌ر ڕێزی‌ تایبه‌تی‌، ئه‌وه‌ی‌ بۆ "ژـ ك"ی‌ هه‌بوو، رۆژی‌ دامه‌زرانی‌ پارتی‌ دیموكرات-یشی‌ هه‌ر به‌ 25ی‌ گه‌لاوێژ رۆژی‌ دامه‌زرانی‌ "ژـ ك" دانا.

پارت زۆر به‌ توندی‌ په‌لوپۆی‌ هاویشت ‌و تێكۆشانی‌ له‌ هه‌موو ناوچه‌ی‌ ئازادی‌ كوردستاندا په‌ره‌ی‌ سه‌ند. قه‌یرانی‌ به‌ زۆر لكاندنی‌ كوردستانی‌ به‌ ئازه‌ربایجانه‌وه‌ چاره‌سه‌ر كرد‌و ناچاری‌ كردن لێكدانه‌وه‌ی‌ جیاواز بۆ كوردستان بكه‌ن.
ڵه‌ دوای‌ به‌ستنی‌ یه‌كه‌م كۆنگره‌، 1946.03.30دا به‌ به‌شداریی‌ نوێنه‌ری‌ پارچه‌كانی‌ دیكه‌ی‌ كوردستان‌و مه‌لا مسته‌فای‌ بارزانی‌‌ و سه‌رۆك خێڵه‌كان‌و نوێنه‌رانی‌ هه‌موو چین‌و توێژه‌كانی‌ كوردستان پێكهاتنی‌ یه‌كه‌م كۆماری‌ كوردستانی‌ ڕاگه‌یاند.

ئه‌گه‌ر تا ئه‌وكاته جارجار له‌ ڕۆژنامه‌ی‌ "كوردستان"دا به‌ ناوی‌ پێشه‌وا باسی‌ لێده‌كرا، له‌ دوای‌ دامه‌زرانی‌ كۆماره‌وه‌ به‌ شێوه‌ی‌ ئاشكرا‌ نازناوی‌ پێشه‌وایی‌ پێبه‌خشرا‌و ئه‌و ناوه‌ تا ئێستاش له‌نێو كۆڕ‌وكۆمه‌ڵی‌ خه‌ڵكدا هه‌ر باوه‌.

كاتێك پێشه‌وا له‌لایه‌ن "قوام السلطنه" بۆ تاران بانگهێشتده‌كرێ‌‌و له‌ ڕێكه‌وتی‌ 28ی‌ كانوونی یه‌كه‌می‌ 1946دا ده‌چێته‌ تاران، له‌لایه‌ن ژماره‌یه‌ك له‌ شالیاران، نوێنه‌رانی‌ پارلمان‌و نوێنه‌ری‌ كورده‌كانی‌ تاران‌و نوێنه‌ری‌ پارته‌كان‌و یه‌كێتی‌ كرێكاران له‌ فڕۆكه‌خانه‌ پێشوازیی‌ لێده‌كرێت‌.

ڕۆژنامه‌ی‌ "ایران ما" هه‌ر ئه‌وكات ده‌نووسێت‌: "ئێستا قازی‌ محه‌مه‌د له‌ تارانه‌‌و ئازادیخوازان چاویان پێكه‌وتوه‌.

ئه‌و له‌ كاتی‌ ماڵئاوایی‌ له‌گه‌ڵ‌ مه‌لا مسته‌فا ده‌ڵێ‌: "من خۆم فیدای‌ خه‌ڵكی‌ ده‌كه‌م ‌و هیچ كات وه‌ك پێشه‌وه‌ری ‌‌و سه‌رانی‌ ئازه‌ربایجان ناكه‌م، تا وڵاته‌كه‌م له‌ خوێندا شه‌ڵاڵ بێت ‌‌و هه‌زاران كه‌س به‌ كوشت بچن".

پێشه‌وا‌و هاوڕێیانی‌ ئه‌وه‌نده‌ی‌ له‌ ماوه‌ی‌ یازده‌ مانگی‌ كۆماردا هه‌وڵیاندا، هه‌ر ئه‌وه‌نده‌ش له‌و دادگا فه‌رمایشییانه‌ی‌ بۆ موحاكه‌مه‌ كردنیان داندرا بوو، له‌ خۆبردوویی‌و ئازایه‌تییان نیشانداوه‌.

له‌ به‌ره‌به‌یانی‌ 1947.03.30دا پێشه‌وا قازی‌و حه‌مه‌حسێن خان‌ سه‌یفی‌ قازی ‌(ئامۆزای‌ پێشه‌وا) ‌و ئه‌بولقاسم ‌ سه‌دری‌ قازی ‌(برای‌ پێشه‌وا) به‌ دوای‌ فه‌رماندران له‌دوو دادگای‌ نایاسایی‌و فه‌رمایشیدا به‌ده‌ستی‌ چه‌په‌ڵی‌ دوژمنانی‌ گه‌لی‌ كورد له‌ چوارچرای‌ شاری‌ مه‌هاباد، واتا‌ هه‌ر له‌و شوێنه‌ی‌ 1946.01.22دا كۆماری‌ كوردستانی‌ لێ ڕاگه‌یه‌ندرابوو، له‌ سێداره‌دران‌و شه‌هیدكران‌و هه‌ر ئه‌و ڕۆژه‌ له‌سه‌ر شان‌و ده‌ستی‌ خه‌ڵكی‌‌ مه‌هاباد له‌ گۆڕستانی‌ مه‌لا جامی‌ به‌ خاك سپێردران.

قازی محه‌مه‌د له‌پای سێداره‌دانی ڕێگای نه‌دا چاوی ببه‌ستن و وتی: "حه‌ز ده‌كه‌م له‌ دواهه‌مین چركه‌ی‌ ژیانیشمدا به‌ سه‌ربه‌رزی‌‌و چاوی‌ كراوه‌وه‌ له‌ نیشتمانی‌ خۆشه‌ویستم بڕوانم".

هه‌روه‌ها فه‌رموویه‌تی‌: "ئێوه‌ قازی‌ محه‌ممه‌دێك ده‌كوژن به‌ڵام بزانن له‌ هه‌ر تنوكه‌ خوێنێكی‌ من قازی‌ محه‌مه‌دێك شین ده‌بێته‌وه‌. داوا له‌ گه‌لی‌ كورد ده‌كه‌م خه‌باتی‌ خۆی‌ له‌پێناو ڕزگاریی‌ كوردستاندا په‌ك نه‌خات، باوه‌ڕ به‌ ده‌وڵه‌تی‌ خۆفرۆشی‌ تاران مه‌كه‌ن. بژی‌ كورد‌و كوردستان".



                                                                                            كوردسات

دواترین جار ده‌ستكاری كراوه‌ له‌لایه‌ن klose (2011-04-10 15:20:19)

له‌سه‌ر هێڵ نی‌یه‌‌

 


خوارووی مه‌كۆ

Your IP Address : 216.73.216.104
Powered by PunBB 1.2.15
© Copyright 2007 – 2011
Translated By : Webchin.Org
Design And Style By : Kurdzhin.net