.
1- بەڕێوەبەری یانە Hemn Zanko لە کوردستان بە ئمێڵی ( hemn_kurdzhin@yahoo.com ) ..
ژمارەی مۆبایل ( 07812539505 ) .
2- بهڕێوهبهری گشتی ( ReKaN ) له ئهوروپا به ئیمێڵی ( Rekan_uk@hotmail.com ) ، ژماره تهلهفوونی( 00447754007706) .






بابهته گرنگهکانی بهکارهێنانی یانه














فریاگوزاریه سهرهتاییهكانلهبواری پزیشكیدا
ههناسهدانی دهستكرد(دهم-دهم)
ئهوهی شایانی باسه ههندێك جار مرۆڤ كتوپڕ تووشی ڕووداوێك دهبێت یان جاری واههیه دهگاته سهر ڕووداوێك كه مرۆڤێك یان چهند مرۆڤێك بریندارن یان پێویستیان به یهكهم یارمهتی فریاگوزاری ههیه. لهو ههلومهرجه تایبهتییهدا پێویسته ئازایانه و بێشلهژاندنی سۆزی ئهم
كارانهئهنجام بدرێت تاگهیشتنی كادیرانی فریاگوزاری:
Airway=A 1-بۆریهكانی ههوا
ئایا بۆریهكانی ههوای نهخۆش چۆڵه, پێویسته خوێن, لیكو تاقمی ددانی نهخۆش دهربهێنرێت و ناوهندهكه چۆڵبكرێت
B=Breathing 2-ههناسهدان
ئایا نهخۆش ئاسایی ههناسه دهدات یان نا ؟ نهخۆش گیروگرفتی ههناسهدان یان سوڕانی خوێندا ههیه تا بهزووترین كات ههناسهی دروستكراوی بۆ ئهنجام بدرێت.
C=Circulation 3-سوڕانی خوێن
ئایا سوڕانی خوێنی لهشی نهخۆش ئاساییه یان نا ؟كۆنتڕۆڵی لێدانی دڵ بكه . ئهگهر توانرا پهستانی خوێن بپێوه.
ههناسهدانی دهستكرد(دهم-دهم)
ئاسانترین وباشترین ڕێگا بۆ ئهنجامدانی ههناسهدانی دهستكرد هاوكات ڕزگاركردنی مرۆ لهمردن برییتیهله فووكردن به كونه لووتهكانداتا ههوا بگاته نێو سییهكانی نهخۆش .ئهم ڕێگایه بۆ مرۆڤێك بهكاردههێنرێت كه ئهتوانێت بهباشی ههناسه بدات. سهرزارهكی ههناسه بدات یان زۆر به نارهحهت هه ناسه بدات.
1-بهپهله نهخۆش لهسهرپشت پاڵبخه,ملی بهرز بكهرهوه ,بۆخوارهوه پاڵ بنێ بهتهپڵی سهری یهوه,هاوكات به پهنجه شهویلگهی خوارهوه تا نهخۆش دهمی به تهواوی بكاتهوه.
2-به پهنجه كۆنتڕۆڵی بۆری هه ناسهبكهو بزانه هیچ تهنێكی بێگانهی تیایدانییه كهڕێگهله ههناسهدان بگرێت گهر نهخۆش تاقمی لهدهمدابووئهوا دهریان بهێنه.
3- بهدووپهنجهكونهلووتی نهخۆش بگره,هاوكات ههناسهیهكی قوڵ وهربگره و لێوت بنوسێنه به لێوی نهخۆشهوه و بههێزی خۆت فوو بكهره نێودهم و سنگی نهخۆشهوه.
ههناســـــــــــهدانی دهســتــكرد
4-دهم بهرز بكهرهوه, بڕوانه ئایا قهفهزهی سنگ بهرزو نزم دهبێتهوه و لهكاتی ههناسه دانهوهدا ههمان كردار دووباره و سێ باره بكهرهوه.
5-چوار جار ههناسهی دروستكراو بده بهنهخۆش و تهماشابكه ئایا دڵ لێدهدات, سهرنجده له گهڵ ههناسهی دروستكراودا شێلانی دڵ پێویسته یان نا؟
6-بهردهوام فوو بكه بهدهمی نهخۆشهوه نزیكهی(ههرپێنج چركهیهكجار) تا ههناسهدان ئاسای ده بێتهوهو پاشترنهخۆش لهسهر سك بخهره سهر لایهك(چهپ یان ڕاست)
.
ههناســـــــــــهدانی دهســتــكرد
CPR 
شــــــیــــَلانی ســـــنگ
CPR
شــــــیــــَلانی ســـــنگ
CPR
شــــــیــــَلانی ســـــنگ
لهكاتی خنكاندندا
(خۆراك, زهنگیانه.....تاد دهچێته بۆری ههناسهوه)
1-خنكاو له سهر كورسییهكدابنیشێنه و سهری بخهرهنێوان ئهژنۆكانییهوه, بهتوندی بهلهپی دهست بكێشه به پشتیدا(نێوان دهفهی شاندا) .
2-گهر ئهو كارهی سهرهوه ئهنجامی نهبوو ئهوا له پشتهوه خنكاو بگرهو به ههردوو دهست له پڕو توند دوو جاران پهستانی بخهره سهر سك (ژێر كوَڵهكهی سنگ).
لهكاتی خنكانی گهورهدا
(خۆراك و زهنگیانه دهچێته بۆری ههناسهوه
3-ئهگهر 3 جار ئهو كرداره ئهنجامی نهدا بهدهستهوه به زووترین كات نهخوَش بگهیهنرێته بهشی فریاگوزاری
گهر نهخوَش بێهوَش بوو ئهوا ههناسهدانی دهستكردی بوَ ئهنجام بده.
گهر ئهو ڕووداوه بهسهر منداڵدا هات ئهوا پێویسته:
-منداڵ له سهر سك بخهره سهر ئهژنوَكانت تا دهستهكانی بوَ خوارهوه شوَڕدهبێتهوه,پاشتر به لهپی دهست بكێشه به نێوان دهفهی شانیدا(پشت).
-گهر منداڵهكه زوَر گچكه بوو ئهوا توند ههردوو قولهپێی بگرهو سهرهو خواری بكهرهوه به لهپی دهست بكێشه(زوَر بههێز پیایدا مهكێشه) بهنێوان دهفهی شانیدا(پشت).
لهكاتی خنكانی مناڵدا
(خۆراك و زهنگیانه دهچێته بۆری ههناسهوه
خنكاندن لهنێو ئاودا
1-سهرهتا كرداری ههناسهدانی دهستكردی دهم-دهم ئهنجام بده. بهردهوام ببه تا خنكاو ههناسه دهدات یان تا كارمهندی فریاگوزاری و ئهمبولاَس دهگهنه لای خنكاوهكه.
2-كاتێك خنكاو ههناسهی پیادا دێتهوه پێویسته له سهر لاو لهسهر سك پاڵبكهوێت و پهتوَ یان بهتانیهكی گهرمی پیادا بدرێت بهمهرجێك سهری دانهپوَشرێت.
خوێن بهربوون و شكا وی 
گهر برینهكه گچكهبوو,لهوانهیه خوێنهكه خوَی بگیرسێتهوه(بمهیهت).
-گهر برینهكه گهورهبوو, خوێن فیچقهی دهكرد(به ناڕهحهتی خوێنهكه دهمهیێت).
لهم بارهدا پێویسته ئاگاداری ئهم خالاَنهی خوارهوه بین:
1-بریندار لهسهر پشت پاڵخه,لایه(دهست,پێ) بریندارهكه بهرزبكهرهوه بوَئهوهی تهوژمی خوێن بهربوونهكه كهم ببێتهوه.
2-گهر لهبرینهكهدا تهنی بێگانه(لم,زیخ , شووشه , خۆڵ)ههبوو ئهوا ههوڵبده دهریان بهێنه, بهلاَم ئهو تهنانهی لهقولاَیدان دهریان مههێنه تا نهخوَش دهگهیهنیته بهشی فریاگوزاری.
3-له ژێر پاڵهپهستوَی لهپی دهستدا له فافێكی پاك بخهره سهر برینهكه,گهر دهمی برینهكه كرابوَوه ئهوا ههوڵبده له یهكیان نزیك بكهرهوه تا به یهكهوه بلكێن.(زوَر جاران لهش توانای چاكبونهوهی شانهكانی ههیه).
4-ههوڵ بده برینهكه ببهسته , گهر لهفافی خاوێن نهبوو ئهوا خاولی یان بوَینباخ بهكاربهێنه.
5-گهر خوێنهكه له سهر بهستنهكهوه هاته سهرهوه (دهرهوه) ئهوا له فافی تر بخهره سهر كوَنهكهو ههوڵ بده بیبهسته, بوَ نموونه گهر دهست شین ههڵگهڕانهوه مانای ئهوهیه خوێن ناگاته پهنجهكان و پێویسته بهستنهكه شلتربكرێتهوه .
6-گهر خوێنهكه ههر نهمهیی (نهگیرسایهوه) ئهوسا ههوڵبده به پهنجه پاڵهپهستۆ بخهره سهر خوێنبهری پێش برینهكه.
شكا وی
مارگهســـــــتن
ر
لهزۆربهی بارهكاندا منداڵ زیاتر مارانگاز دهبێت وهك له گهوره.
نیشانهكان:
شوێنی ئازار, پهنماوی, پهیدابوونی بلۆق,ئاوسانی لیمفه گرێكان.
بهرتهكی گازگرتنهكه بهنده له سهر جۆرو كهمو زۆری ژههری مارهكه و شوێنی گهستنهكه, گیروگرفتی سوڕانی خوێن, خورپه, تهنگه نهفهسی, هێڵنجدان, ڕشانهو, ژانهسك و سكچوون, خوراندنی لهش و تالێهاتن, دهركهوتنی گوَڕانكاریهكانی پێست, نیشانهی كۆئهندامی ناوهندی دهمارو هاوكات نیشانهی ناتهواوی گورچیلهو گیروگرفتی مهینی خوێن دهردهكهوێت.
چارهسهر كردن:
-پشودان وهێمن كردنهوهی نهخۆش.
-كردنهوهی برینهكه.
-كوتانی دژی دهردهكۆپان(له كاتی گومان كردندا كوتاندنی دژی ڕابیا گرنگه)
-له كاتی خورپهدا كۆرتیزۆن وئهدریناڵین دهدرێت به مارانگاز.
گازگرتنی پشیله
ئهوهی شایانی باسه لهكاتی گهستنی پشیلهدا ماوهی 3كاژێر شوێنهكه زۆر ژان دهكات,سووربونهوه یان پهنمانی ئاستی گهستنهكهله 2 سم زیاترهو شوێنهكه شلهی لێدێته دهرهوه, تا لهسهروو38پلهوهیه,له50% ی بارهكاندا ههوكردن دهردهكهوێت.
هۆزانی
بهكتریای(pasteurella multocida )كه بهكتریایهكی گرامنێگهتیفه ناسراوترین بهكتریایه كه دهبێته هۆی ههوكردنی پاش پشیله گهستن, بهلاَم ستافیلۆكۆكهسی ئاوریوس و سترێپتۆكۆكهسهكان به دهگمهن له نێو گیانهوهراندا دهستنیشانكراوه.
دهستنیشانكردن
بهسهرهاتی نهخۆش, شوێنی گهستنهكه و وهرگرتنی نمونهبۆ تاقیگا زۆر گرنگن.
چارهسهركردن
پێش نیشانهكان یان پاش دهركهوتنی نیشانهكان ڕۆژانه 3ژهمی1گم پهنسیلین بۆماوهی 10-14ڕۆژان دهدرێت به گهستراو, بۆ منداڵ ئهمۆكسیمیلین به پێی كێش3ژهم دهدرێت به نهخۆش .
لهكاتی خورشت به پهنسیلیندا پێویسته دۆكسیسیلین بدرێت بهنهخۆش, ئهگهر ستافیلۆكۆكهس دهستنیشانكرا ئهوسا پێویسته flucloxacillin بدرێت بهنهخۆش, پێویستهپاش 2-3 ڕۆژان نهخۆش بێتهوه نهخۆشخانه بۆكۆنتڕۆڵكردن.
گازگرتنی سهگ
زۆرجاران سهگ ڕووخساری منداڵ دهگهزێت و بهلاَم گهستنی دهست و باش بینراوه, زۆربهی گهستنهكان ئاساییهو له15%یان شوێنی گهستنهكان ههودهكات.
فریاگوزاری
-پێویسته پزیشك بپرسێت ئایا گهستراو به دژی دهردهكۆپان یان ڕابیا خۆی كوتراوه یان نا؟
-خێرا برینهكه بشۆره, نمونهیهك له شوێنی قوڵی ددان یان له برینهكه وهربگره و بینێره بۆ تاقیگا.
-زۆرپێویسته شوێنی گازی سهگ به كراوهیی بمێنێتهوه تا ههوای لێ بدات.
لهكاتی برینی پاش گهستنی دهستدا پێویسته پهنسیلین یان نێریترۆمایسین بدرێت به نهخۆش.
تێبینی: لهكاتی گهستنی پشیلهدا شوێن گازهكه قوڵتره و زۆرجاران ههودهكات.
تێبینی :پاش گهستنی مرۆڤیش دهستنیشانی ههر دووسترێتۆكۆكهس و ستافیلۆكۆكهس كراوه.
سوتاوی
- سهرو مل 9%
سنگ و سك 18%
پشت 18%
قاچهكان 18% + 18%
دهستهكان 9% + 9%
ئهندامهكانی زاوزێ 1%
سوتاوی
زۆرجاران سووتاوی به هۆی هیشكه گهرمی,كارهبا, ماددهی كیمایی یهوه دهبێت.
ئهوهی ڕاستی بێت 3 جۆر پلهی سووتاوی ههیه, كه ئهمانهن:
1-پلهی یهك.(سوكه سوتاوی)
2-پلهی دوو.(مامناوهندی سووتاوی)
3-پله سێ(لهم پلهیهدا پێست داپڵۆخاوه و بگره شانهكانی ژێرهوهشی گرتۆتهوه, پاش ساڕێژبوون ههست له شوێنه سووتاوهكهدا نامێنێت).
لهكاتی سووتاویدا ئهم خالاَنهت لهبیر نهچێت :
-ئهگهر جلوبهرگی سووتاو گڕی تێبهربووبوو ئهوا مرۆكه بده بهزهویدا تا بیكوژێنیتهوه, جلهكان به دهس یان مقهست بدڕێنه, بهپهڕۆیهك یان بهتانیهك ههوڵبده ئاگرهكه داپۆشه تا ئۆكسجینی دهوروبهر كڵپه به ئاگرهكه نهدات.
-شوێنهسووتاوهكه بدهره بهر ئاوی بهلوعه(گهر ڕووبهری سووتاویهكه گهوره بوو ئهوا به خاولییهكی تهڕكراو دایپۆشه).
-بهلهفافێكی پاكو وشك شوێنه سووتاوهكه ببهسته.
-شوێنه سووتاوهكه بهرز بكهرهوه تا نهئاوسێت, ناوبهناو قومێك ئاوی ساردی خواردنهوه بده به نهخۆش.
ئامادەکردنى / ئەستێرە٩٣ تایبەت بە کوردژین
دواترین جار دهستكاری كراوه لهلایهن ئەستێرە٩٣ (2011-07-21 20:47:01)

لهسهر هێڵ نییه








بهراستی بابهتێكی گرنگ و دهوڵهمهنده به زانیاری ، دهست خۆشیت لێ ئهكهم داده ، بژیت

لهسهر هێڵ نییه








زۆر سوپاس کاکە suaam دەستى تۆش خۆشبێت خۆشحالبووم بەبینینى پەیامەکەت هەربژیت هیوام وایە بەسوودبێت
لهسهر هێڵ نییه








dast xosh are aw rasmana chyn way xwaya gyan
لهسهر هێڵ نییه








زۆر سوپاس بەرێز nuna_gyan دەستى تۆش خۆشبێت هەربژیت بۆ بەقوربان رەسمەکان چیانە ؟
لهسهر هێڵ نییه



dastt xosh
لهسهر هێڵ نییه








زۆر سوپاس دەستى تۆش خۆشبێت
لهسهر هێڵ نییه








زۆر سوپاس دەستى تۆش خۆشبێت
لهسهر هێڵ نییه








دةست و بةنجةكانت خؤش بيت ئةستيره خان
بةراستى بابةتيكى زؤر بةسووده
ماندوو نةبيت , هةر بژيت بةقوربان
سةركةوتوو بيت انشاء الله

لهسهر هێڵ نییه








zor supas hulya gean daste tosh xoshbet mamnwnm xoshhalbum ba payamakat
لهسهر هێڵ نییه








Dastakane Xosh be Babateki juana
Ballam
Esta Renmayaki Nwe hatua alle Ka Mrovaka be Hosh bu Nabe ba dami xou Hanasai pe bait

لهسهر هێڵ نییه








zor supas hawry barez daste tosh xoshbet
rasta ballam awa bo halaty ktupra to zheany kaseket labardastaya abeit chy pewesta bo rzgarkrdny awaw bkaet bashkm la shwenek bwet oxgeny pzeshket dast nakawt majbwr abet ba dam boy bkaet boy namret supas bo tebeneakat hewadarm swde habwbet .
لهسهر هێڵ نییه



دهستهکانت خۆش بێت ( ئهستێره گیان )..به ڕاستی بابهتێکی زۆر زۆر به سووده بۆ ژیانی مرۆڤ. سهرکهوتوو بیت ا نشا الله ،،هیوادارم بهردهوام بیت له بابهتی تهندروستی ئاوا . [imgl][/imgl]
لهسهر هێڵ نییه
dast xosh hawre barez babateke grenga har bzhet

لهسهر هێڵ نییه








zor supas bo ewa daste ewash xosh ba heway sudbenen ley
لهسهر هێڵ نییه








دهستهکانت خۆش بێت ( ئهستێره گیان )..به ڕاستی بابهتێکی زۆر زۆر به سووده بۆ ژیانی مرۆڤ. سهرکهوتوو بیت ا نشا الله ،،هیوادارم بهردهوام بیت له بابهتی تهندروستی ئاوا .
زۆر سوپاس بهریزم دهستی تۆش خۆشبیت به هیوای سوود وهرگرتن مهمنوونم
لهسهر هێڵ نییه