.
1- بەڕێوەبەری یانە Hemn Zanko لە کوردستان بە ئمێڵی ( hemn_kurdzhin@yahoo.com ) ..
ژمارەی مۆبایل ( 07812539505 ) .
2- بهڕێوهبهری گشتی ( ReKaN ) له ئهوروپا به ئیمێڵی ( Rekan_uk@hotmail.com ) ، ژماره تهلهفوونی( 00447754007706) .






بابهته گرنگهکانی بهکارهێنانی یانه






پهڕهكان: 1








منداڵان جیاوازن لە حەزو ئارەزووەكانیان ، هەندێ منداڵ خۆیان بەشێوەیەكی سروشتی حەز بە خوێندنەوە دەكەن و خوێندنەوە بەشێكە لە خولیاكانیان ، بەڵام هەندێ منداڵ بەلایانەوە گرنگ نی یە ئەگەر لە ژیانیان كتێبێكیان هەبێت یان نا.
بەڵام ئەوەی گرنگە دایك و باوكان ئەبێ ئەمە بزانن كە پێویستە خوێندنەوە بكەن بەبەشێك لە حەزو ئارەزووی منداڵەكانیان . ئەبێت وا لە مند\اڵەكانیان بكەن لەگەڵ كتێب هاوڕێ بن و خۆشیان بوێ .
* هۆی چی یە هەندێ منداڵ حەز بە خوێندنەوە ناكەن ؟
- خوێندنەوە بێزاركەرە .
- خوێندنەوە كاتێكی زۆرمان لێ ئەگرێ و كاتی یاریكردنمان نابێت.
- خوێندنەوە واتە ئاقڵ دانیشتن .
- خوێندنەوە هەمووی ئامۆژكاریە ،كتێبەكان دەڵێن نابێت هیچ بكەین .
- كتێبەكان درێژن .
* هۆی چی یە هەندێ منداڵ كتێبیان خۆش دەوێ و حەز بە خوێندنەوە دەكەن ؟
- خوێندنەوە دڵخۆشكەرە .
- خوێندنەوە بەرەو ڕێگەی ژیریمان دەبات .
- خوێندنەوە هاوكاریمان دەكات بۆ ئەوەی داهێنەر بین .
- خوێندنەوە ئاشنامان دەكات بەشوێنی جیاوازو شێوازی ژیانی جیاواز لە جیهاندا .
- خوێندنەوە فێری زۆرترین ووشەمان دەكات ،زمانم پاراو ئەكات .
* خوێنەری چاك لەكوێ دروست دەبێت ؟
خۆشەویستی مناڵ بۆ كتێب و خوێندنەوە لە ماڵ دروست ئەبێت لەلایەن دایك باوكیانەوە ، زۆربەی دایك وباوكان پێیان وایە كە مامۆستا بەرپرسیارە لە دروست كردنی ئەو جۆرە خۆشەویستی یە لای منداڵ، بەڵام مامۆستا ناتوانێ وەك دایك و باوك خۆشەویستی بۆ كتێب لای منداڵ دروست بكات . چونكە منداڵ سودەكانی ئەو چیرۆكانەی لەیاد ئەمێنێت كە دایك و باوكە لەكاتی خەوتن بۆی دەگێڕنەوە وئەو كاتانەی كە لە گەڵ هاوڕێو خوشك و براكانی لە ماڵ دادەنیشێ
ئەخوێنێتەوە و كتێب ئەگۆرێتەوە لە زەینی منداڵ دەمێنێتەوە لە هەموش گرینگتر ئەو ئازادیەیە كە لە لایەن دایكو باوكیەوە لە ماڵ پێی ئەدرێ بۆ خوێندنەوە هەر شتێك كە خۆی حەزی پێ ئەكات ، لەگەڵ ئەوەش هاندەدرێت بۆ خوێندنەوەی هەمو ئەمانە هۆكارن بۆ ئەوەی خوێنەری باش لە ماڵ دروست ببێت نە لە قوتابخانە. منداڵان جیاوازن لە یەكتر بۆیە دەبێت ڕێگا هەوڵدانیش لەگەڵیاندا جیاواز بێت ئەو رێگایەی كە لە گەڵ منداڵێك ڕەنگە منداڵێكی تر سوودی لێ وەرنەگرێت . بۆیە پێویستە دایكو باوكان منداڵەكەیان بناسن . ناسینی كەسایەتی مندالەكەت باشترین ڕێگات پیشان دەدات بۆ راهێنانی لەسەر خوێندنەوە . هەمومان ئەبێ ئەوە بزانین هەریەكە پرۆسەكانی خوێندنەوە و نوسین ئەبێت بە وازی دیاری كردن ئەنجام بدرێت لەگەڵمنداڵ . كاتێ كەسایەتی منداڵەكەت زانی و ئاشنابووی بە ئارەزوەكانی ئەو كاتە دەتوانی باشترین ستراتیژی هەڵبژێری بۆ ئەوەی بیكەی بە هاوڕێی كتێب و وای لێ بكەی بە درێژایی تەمەنی خوێندنەوەی خۆش بوێت . كە ئەوەش بە بەهاترین خەڵات كە لە هەمو ژیانت پێشكەشی منداڵەكەتی دەكەیت .
[3-5]ساڵان تەمەنی [سەرسوڕمان]
ئەم تەمەنە ناو دەنرێت تەمەنی سەرسورمان ,چونكە لەو تەمەنەدا مناڵەكان هەمیشە لە شتەكان ورد دەبنەوەو سەریان دەسوڕمێ,بۆیە ئەو قۆناغە قۆناغێكە گونجاوە بۆ ئەوەی منداڵەكەت ئاشنا بكەی بە چیرۆك , ئەوانیش لەو تەمەنەدا لە ئامادە باشی دان بۆ گوێگرتنو وردبوونەوە . ئەبێت لەو تەمەنەدا منداڵەكانمان ممارەسەی نوسین دەست پێ بكەین لە رێگەی وێنەكێشان زۆر گرینگە لەم تەمەنە رێگا بە منداڵ بدرێت هەرشتێك حەزی لێبوو بیكات لەگەڵ ئەو كتێبەی داومانەتە دەستی , گرینگ نیە دەدرێنێ, پیسی دەكات , رَەنگی دەكات, ئەوەی گرینگە كتێبەكەی لە دەست بێت , ئینجا قۆناغی خوێندنەوەی دوای ئەوە دەست پێدەكات.
هەوڵ دە لەم قۆناغەدا سندوقێك پر بكەی لە كتێبوو شتە بچوكەكان و یاری منداڵانی جۆراوجۆر كە دەنگی جۆراوجۆر وەرە كەن , ئینجا لیستێكی ناوی دروست
بكەو هاوكاری منداڵەكەت بكە كە خەت بە سەر ناوی ئەو شتانە بكێشێ كە لە نێو سندوقەكە داتناوە. هەروەها ئەوشتانەی كە ناسراون لە دەوروبەری مناڵەكەت ناویان بە پێنوسی ڕەنگاوڕەنگ بنووسە هاوكاری مناڵەكەت بكە لە ناسینەوەی پیتەكان قۆناغ بە قۆناغ.
[6-8]ساڵان تەمەنی [دۆزینەوەو دەرخستن]
ئەم تەمەنە زۆر گرینگە چونكە منداڵ خۆی دەست دەكات بە خوێندنەوەو فێرئەبێت
بخوێنێتەوە ئەوە قۆناغی دۆزینەوەیە, منداڵ خۆی شتەكان لە كتێب ئەدۆزێتەوە , بۆیە پێویستە دڵنیا بیت كە ئایا ئەو كتێبەی ئەو منداڵە ئەی خوێنێتەوە شیاوە بۆ تەمەنی ئەو ؟ هاندان لەم تەمەنە زۆر گرینگە بۆیە هانی منداڵەكەت بدە. هاوكاری منداڵەكەت بدە شێوازی هەڵبژاردنی كتێب بگۆڕێت ئەم قۆناغە قۆناغی گواستنەوەیە كە كتێبە وێنە بۆ كتێبی نوسینو[بەش بەش]بەڵام هەندێ منداڵ بەردەوام ئەبن لە سەیركردنی كتێبی پر وێنە , ئەمەش كارێكی ئاسایەو ڕێگریان لێ مەكەن.
چی پێویستە بكرێت لە تەمەنی [6-8] ساڵان؟
وەك باسمان كرد ،كاتێ كەسایەتی منداڵەكەت ناسیو شارەزای حەزو ئارەزوەكانی بوویت ،ئەوا لەو قۆناغەدا كتێبێك هەڵبژێرە كە ئەو دڵنیایە لە خۆ ئەگرێت كە مناڵەت هەیەتی بۆ ئەوەی پیشانی منداڵەكت بدەیت كە كتێب ئەو هاوڕێیەیە هەمیشە رێنمایمان دەكات بۆ ئەوەی زیاتر دەربارەی حەزو خوڵیاكانمان بزانین ،زیاتر فێربینو زیاتر چێژ لە خولیاكانمان وەرگرین ، منداڵ لەو تەمەنەدا چیرۆك لە مێشكیاندا دروست ئەكەن ، بۆیە رێگایان بدەن چیرۆكەكان بڵێن تۆش بۆیان بنوسنەوە ، یان گەر دەتوانن با خۆیان بنوسن.
ڕێگا بەمنداڵ بدە لەو تەمەنەدا كە لیستی پێداویستیەكانت لەگەڵ بنوسێ،
كاتێك ئەتەوێ بچیت بۆ بازاڕ داوای لێبكە كتێبی وێنە بۆ خوشك و برا بچوكەكانی بخوێنێتەوە چونكە وەك وتمان ئەو تەمەنە تەمەنی دروست كردنی چیرۆكە لە وێنەكان چیرۆك دروست ئەكات بۆیە هاوكاری بكە چیرۆكە دروستكراوەكان بگێڕێتەوە ،زۆر بخوێنەوە بۆیان و داوایان لێبكە زۆر بخوێننەوە بۆت .
[9-10] ساڵ تەمەنی سەركێشیی:
ئەم تەمەنە جیاواز ترە لە تەمەنەكانی تر ،منداڵ لەم تەمەنە لە نێوان زنجیرەیەك كتێبی خەیاڵیدایە ،خەیاڵا و نادیاری دەبن بە بەشێك لە ژیانی بۆیە خوێندنەوە بە ئاسانی ئەتوانێ فشار بخاتە سەر خشتەی خوێندنی و بە بۆنەی خوێندنی قوتابخانە خوێندنی پەرتوكی گشتی فەرامۆش دەكەن ،بۆیە پێویستە ئاگادار بین .
چی پێویستە بكرێت لەم تەمەنەدا؟
یارمەتی منداڵە كەت بدە نوسینەكانی لە گۆڤاری منداڵان بڵاو بكاتەوە بیخە گروپێكی منداڵان و پەرە بە چالاكیەكانی بدە ،خۆت و هەموو خزمەكان هان بدە كتابی بۆ بكەن بە خەڵات ، زوو زوو لە گەڵی دابنیشە وەكوئەوەی لێدوانی ڕۆژنامەوانیتان هەیە،وەكو نوسەر هەڵسوكەوتی لە گەڵا بكە ،بەیەكەوە چیرۆكی كۆمیدیا بنوسن چیرۆكی ئاهەنگەكان بنوسن ،بۆی كۆپی بكەو بەسەر هاوڕێیانی ببەخشەوە .
تەمەنی [11_13]ساڵ
ئەوە ئەو تەمەنەیە كە زۆر بەی مناڵ بێزار ئەبن لە كتێبی مناڵان ،بە دوای هاوڕێدا دەگەڕێن ،گرنگی بە پەیوەندیە كۆمەڵایە تیەكان دەدەن ،بۆیە دەبێت بەرنامەی تۆكمەی بۆ داڕێژین ،بۆ خوێندنەوەی كتێبی دەرەكی جگە لە ئەركی قوتابخانە.
چی پێویستە بكرێت بۆ ئەم تەمەنە؟
دەبێت لەم تەمەنەدا بەشێوەیەكی هەستیارهەڵسو كەوتی لە گەڵ بكرێت بۆ نمونە كۆڕێكی بۆ ببەستە كەتەنها ئەو
كەسانە داوەت بكە كە ئەو خۆشی ئەوێن و حەز دەكات لە گەڵیان بێت،ئینجا داوای لێ بكە كتێب بخوێنێتەوە ،یان بەیەكەوە سەیری فیلم بكەن،وای لێبكە وا هەست بكات تۆ وەك نوسەرێكی گەورە هەڵسوكەوتی لەگەڵ دەكەی ،بیكە ئەندام لە كتێبخانەیەك و با بەژداری چالاكیەكانی قوتابخانە بكات و نوسینەكانی بڵاو بكاتەوە ،ئینجا كەسەیری فیلم دەكەن ،داوای لێبكە لەگەڵ هاوڕێكانی باسی لەیەك چوون و جیاوازیەكان بكەن ،لە نێوان خوێندنەوەی كتێب و سەیر كردنی فیلم،
بیرت نەچێت!!
- بەشێك بۆ مناڵكەت دیاری بكە لە كتێبخانە[رۆژانە،هەفتانە،مانگانە]كتێبی تازەی بۆ بێنە.
- زۆرترین پارەی بۆ بدە بە كتێب نەك بە سی دی .
- بالە نێو ئوتومبێلەكەت كتێب و ڕۆژنامە هەبێت ،لە كاتی شۆفێریدا داوای لێبكە لە جیاتی ڕادیۆ بۆت بخوێنێتەوە.
- ئامادەییت هەبێت لە كۆ بوونەوەی دایباب لە قوتابخانە ،هەمیشە چاودێری پەیوەندی نێوان منداڵەكەت و مامۆستاو قوتابیەكان بكە.
- بامناڵەكەت بزانێت تۆ لەماڵ هەمان گرنگی دەدەی بە [بەشی خوێندنەوە]لە ژوری دانیشتن.
- خۆت زۆر بخوێنەوەچەندە سودی بۆ تۆ هەیە ،ئەوەندەش بۆ ئەو ،چونكە لاساییت ئە كاتەوە .
- وەڵامی پرسیارەكانی منداڵەكەت بدەرەوە و خۆشت پرسیاری لێ بكە.
- لە كاتی خوێندتەوەی كتێب و بابەت داوای پوختەی لێ بكە [بەكورتی پێی بڵێ دەربارەی چی بوو].
نوسينى:رۆشنا رهشيد

لهسهر هێڵ نییه






دةست خوش

لهسهر هێڵ نییه
پهڕهكان: 1
