❤❤یـــانەی کوردژیـن/Kurd Zhin❤❤/ / زيان له سايه ى خه مؤكيدا!!!

.



نازناو:  وشه‌ی تێپه‌ڕبوون:  ‌  |  

ئاگاداری

‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌به‌ڕێزان : هه‌رکاتێک کێشه‌یه‌ک یان په‌یامێکی ناشیاوت به‌رچاو که‌وت له‌یانه‌دا ئه‌توانن په‌یوه‌ندی بکه‌ن به‌ :_

1- بەڕێوەبەری یانە Hemn Zanko لە کوردستان بە ئمێڵی ( hemn_kurdzhin@yahoo.com ) .. ژمارەی مۆبایل ( 07812539505 ) .

2- به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی ( ReKaN ) له‌ ئه‌وروپا به‌ ئیمێڵی ( Rekan_uk@hotmail.com ) ، ژماره‌ ته‌له‌فوونی( 00447754007706) .

New Page 1

    بابه‌ته‌ گرنگه‌کانی به‌کارهێنانی یانه‌  



#1 2012-10-30 09:36:49

Qadr Fuad Mawlood
ئه‌ندامی چالاک
ڕێكه‌وتی به‌ ئه‌ندامبوون‌: 2012-02-18
دواترین سه‌ردان: 2013-12-01
په‌یامه‌كان: 401
WindowsMSIE7

زيان له سايه ى خه مؤكيدا!!!

ژیان له‌ژێر سایه‌ی خه‌مۆکیدا
نووسینی: د. لطفي الشربیني – دکتۆرا له‌ زانسته‌ ده‌روونییه‌کان – زانکۆی کۆلۆمبیا له‌ ئه‌مه‌ریکا – وه‌رگێڕانی: ده‌روونناس – سامان سیوه‌یلی – به‌شی یه‌که‌م – (توانای کارکردن – خواردن – خه‌و) لای تووشبووان به‌ نه‌خۆشی خه‌مۆکی
ژیان ‌ له‌ژێر سایه‌ی خه‌مۆکیدا
به‌شی یه‌که‌م
(توانای کارکردن، خواردن، خه‌وتن) لای تووشبووان به‌ نه‌خۆشی خه‌مۆکی
مرۆڤ له‌حاڵه‌تی تووشبوونی به‌ نه‌خۆشی خه‌مۆکی هه‌موو لایه‌نه‌کانی‌ ژیانی ده‌گۆڕێت، ژیان له‌ژێر سایه‌ی خه‌مۆکیدا بارێکی گرانه‌ له‌هه‌موو ڕوویه‌که‌وه‌: (کارکردن، خواردن، خه‌وتن). خه‌مۆکی تارمایی خۆی ده‌خاته‌ سه‌ر هه‌موو ئه‌م لایه‌نانه‌ی ژیانی که‌سه‌ تووشبووه‌که‌، بۆ نموونه‌ تاکی تووشبوو به‌ خه‌مۆکی قورسییه‌کی زۆر ده‌بینێت له‌ ڕاپه‌ڕاندنی ئیشوکاره‌کانیدا، ئاره‌زووی بۆ خواردن تێکده‌چێت که‌ له‌زۆربه‌ی حاڵه‌ته‌کاندا ئاره‌زووی بۆ خواردن نامێنێت، تووشی تێکچوونی خه‌و ده‌بێت و …تد. والێره‌دا له‌سه‌ر هه‌ریه‌که‌ له‌م وێستگانه‌ی ژیانی نه‌خۆشی خه‌مۆک ده‌وه‌ستین:
ئایا نه‌خۆشی تووشبوو به‌ خه‌مۆکی ده‌توانێت کاره‌کانی ڕاپه‌ڕێنێت؟
ئه‌گه‌رچی دیوێکی به‌های کارکردن له‌وه‌دوایه‌ که‌ مرۆڤ به‌هۆیه‌وه‌ بژێوی ژیانی خۆی ده‌ستده‌خات، به‌ڵام دیوه‌کانی تری به‌های کردن بریتییه‌ له‌وه‌ی مرۆڤ له‌ڕێی کارکردنه‌وه‌ جه‌خت له‌سه‌ر بڕوابوونی به‌خودی خۆی ده‌کاته‌وه‌، هه‌روه‌ها له‌ڕێی کارکردنه‌وه‌ ڕێز بۆ خودی خۆی ده‌سته‌به‌ر ده‌کات، هه‌روه‌ها کارکردن یاریده‌ی مرۆڤ ده‌دات بۆ پاراستنی هاوسه‌نگی ده‌روونی و ده‌رووندروستی. هه‌روه‌ها له‌ڕووی کۆمه‌ڵایه‌تیشه‌وه‌ کارکردن تێڕوانین و ڕێزی که‌سانی تر و ده‌وروبه‌ر دیاری ده‌کات بۆ تاک و گرنگی بوونی تاک ده‌رده‌خات بۆ کۆمه‌ڵگه‌. ئالێره‌وه‌ گرنگی کارکردن ده‌رده‌که‌وێت له‌ڕووی ده‌رووندروستییه‌وه‌. له‌ حاڵه‌تی بوونی خه‌مۆکیدا مرۆڤ گرنگیپێدانه‌کانی بۆ هه‌موو شته‌کان و ئه‌و گۆشه‌گیرییه‌ی تێیده‌که‌وێت و ئه‌و دابه‌زینه‌ به‌هێزه‌ی له‌ ئاستی چالاکی و وره‌یدا ڕووده‌دات، تێکڕا ئه‌مانه‌ وه‌ها له‌ تاک ده‌که‌ن که‌ توانای کارکردنی وه‌ک پێشتر نه‌مێنێت وه‌کو کاته‌کانی پێش نه‌خۆشییه‌که‌ی، هه‌روه‌ها توانای به‌ڕێوه‌چوونی به‌رپرسیارێتییه‌کانی سه‌رشانی له‌ئاستی پێویستدا نابێت.
بێگومان کاتێک مرۆڤ به‌رهه‌م و توانای کارکردنی که‌مده‌کات به‌هۆی تووشبوونییه‌وه‌ به‌ نه‌خۆشی خه‌مۆکی، ئه‌وا ئه‌م حاڵه‌ته‌ کاریگه‌ریی نه‌رێنی له‌سه‌ر ژیانی مرۆڤه‌که‌ دروستده‌کات، کاتێک که‌سێکی فه‌رمانبه‌ر که‌ پێشتر ڕاهاتووه‌ هه‌موو به‌یانییه‌ک زوو له‌ خه‌و هه‌ستێت و له‌کاتی دیاریکراودا بچێته‌ ناو هاوڕێ و هاوکاره‌کانی له‌ فه‌رمانگه‌که‌ی به‌ڵام به‌هۆی تووشبوونی به‌ خه‌مۆکی ده‌ستده‌کات به‌ دواکه‌وتن و نه‌چوون بۆ سه‌ر کاره‌که‌ی و ڕه‌تکردنه‌وه‌ی گرتنه‌ ئه‌ستۆی به‌رپرسیارێتییه‌کانی سه‌رشانی که‌ له‌پێشوودا هه‌یبووه‌، چونکه‌ ئیدی ئه‌م فه‌رمانبه‌ره‌ به‌رپرسیارێتییه‌کان به‌ بارێکی گران ده‌زانێت و ناتوانێت بیانگرێته‌ ئه‌ستۆی خۆی. به‌هه‌مان شێوه‌ بازرگانێک، کاتێک پێشتر به‌رده‌وام سه‌رقاڵی به‌ڕێوه‌بردنی پرۆژه‌کانی بووه‌، دوای تووشبوونی به‌خه‌مۆکی ئاره‌زووی نامێنێت بۆ چاودێری کردن و گرنگیدان به‌پرۆژه‌کانی، هه‌میشه‌ ئه‌مجۆره‌ که‌سانه‌ وه‌ها ده‌رده‌بڕن که‌ پاڵنه‌رێتیان بۆ کاره‌کانیان نه‌ماوه‌. کابانێکی ماڵ ئه‌گه‌ر تووشی خه‌مۆکی ببێت توانای به‌جێگه‌یاندنی ئه‌رکه‌کانی ناوماڵی نامێنێت، ته‌نانه‌ت بایه‌خ به‌ منداڵه‌کانیشی نادات.
به‌گشتی مرۆڤ له‌ هه‌ر ئاست و پله‌ و پایه‌یه‌کدا بێت کاتێک دووچاری خه‌مۆکی ده‌بێت ئه‌وا گرنگیپێدانه‌کانی پێشتری و توانای کار ڕاپه‌ڕاندن و به‌ڕێوه‌بردنی ئه‌رکه‌کانی تێکڕا کاریگه‌ر ده‌بن به‌ نه‌خۆشییه‌که‌ و داده‌به‌زن بۆ ئاستێکی نزم، ته‌نانه‌ت لای هه‌ندێک به‌جۆرێک کاریگه‌ری دروست ده‌بێت که‌ ده‌بێته‌ مایه‌ی وازهێنان له‌ کار و پیشه‌.
ئه‌گه‌ر ئه‌مه‌ بۆ کارکردن و توانای به‌ڕێوه‌بردنی ئیشوکاری ڕۆژانه‌ ڕاست بێت بۆ که‌سی تووشبوو به‌ خه‌مۆکی، ئه‌وا بۆ لایه‌نی ئاره‌زووه‌کانیشی به‌هه‌مان شێوه‌یه‌، بۆنموونه‌ ئه‌گه‌ر پێش تووشبوونی که‌سه‌که‌ به‌ خه‌مۆکی ئاره‌زووی خوێندنه‌وه‌ یان وه‌رزش کردن یان گه‌ڕان و سه‌فه‌رکردنی هه‌بووبێت، ئه‌وا له‌دوای تووشبوونه‌که‌ی هیچ گرنگپێدانێکی نامێنێت بۆ ئه‌نجامدانی ئاره‌زووه‌کانی.
بێگومان هۆکاری دابه‌زینی ئاستی توانای کارکردن و ڕاپه‌ڕاندنی ئیشوکار و به‌رپرسیارێتییه‌کان و ئه‌نجامنه‌دانی ئاره‌زووه‌کان له‌لایه‌ن که‌سی تووشبوو به‌ خه‌مۆکی ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ هه‌ستکردنی که‌سی خه‌مۆک به‌ ماندوێتی و شه‌که‌تی، ئه‌مه‌ش واده‌کات که‌ وه‌ک که‌سێکی ته‌مه‌ڵ و سست ده‌ربکه‌وێت که‌ توانای گرتنه‌ ئه‌ستۆی هیچ ئه‌رکێکی نه‌بێت وه‌کئه‌وه‌ی که‌ نه‌خۆشییه‌کی جه‌سته‌یی هه‌بێت و ڕێگری لێبکات له‌ئه‌نجامدانی کاروباره‌کانی ژیانیدا.
هه‌روه‌ها له‌نیشانه‌کانی تری خه‌مۆکی وابه‌سته‌ به‌بواری کار ڕاپه‌ڕاندنه‌وه‌ بریتییه‌ له‌ لاوازبوونی ئیراده‌ و نه‌مانی بڕوابه‌خۆبوون و دوودڵی و ڕاڕایی له‌ بڕیاردان و هه‌ڵوسێت وه‌رگرتنی دروستدا، بوونی ئه‌م نیشانانه‌ لای که‌سی خه‌مۆک کاریگه‌ری ده‌کاته‌ سه‌ر ڕاپه‌ڕاندنی ئیشوکاره‌کانی، ئه‌و ئیشانه‌ ده‌ستی بن یان هزری.
له‌به‌رئه‌وه‌ی که‌سی خه‌مۆک گوێ به‌ئاستی به‌رهه‌م و ده‌ستکه‌وتن ناده‌ن کاتێک کار ده‌که‌ن، به‌مهۆیه‌شه‌وه‌ پاڵنه‌رێتیان بۆ کارکردن نامێنێت، هه‌ربۆیه‌ زانایانی ده‌روونی جه‌ختیان له‌وه‌ کردۆته‌وه‌ که‌ نه‌خۆشی خه‌مۆکی به‌یه‌کێک له‌و نه‌خۆشیانه‌ داده‌نرێت که‌ له‌ڕووی ئابوورییه‌وه‌ زۆر له‌سه‌ر باری ئابوری نه‌خۆشه‌که‌ و خێزانه‌که‌ی و کۆمه‌ڵگه‌ش ڕاده‌وه‌ستێت.
خۆراک خواردن لای نه‌خۆشی خه‌مۆک:
خواردنی خۆراکه‌ جۆراوجۆره‌کان به‌یه‌کێک له‌ چالاکییه‌ سروشتییه‌کانی مرۆڤ و تێکڕای زینده‌وه‌ران داده‌نرێت، ئه‌گه‌رچی ئه‌م پرۆسه‌یه‌ به‌شێوه‌یه‌کی خۆرسک به‌ڕێوه‌ ده‌چێت له‌ژیانی مرۆڤ و زینده‌وه‌راندا، به‌ڵام له‌هه‌مان کاتدا وابه‌سته‌یه‌ به‌بڕێک له‌ تێربوون و چێژوه‌رگرتنه‌وه‌. له‌حاڵه‌تی خه‌مۆکیدا به‌هۆی له‌ده‌ستدانی گرنگیپێدان و چێژوه‌رگرتن لای که‌سی خه‌مۆک بۆ هه‌موو ئه‌و چالاکییانه‌ی له‌ژیانیدا ئه‌نجامیان ده‌دات، مه‌سه‌له‌ی خواردنیش هه‌مان حاڵه‌تی له‌سه‌ر ده‌چه‌سپێت لای که‌سی خه‌مۆک، نیشانه‌ی دیار له‌مبواره‌دا لای زۆرینه‌ی تووشبووانی خه‌مۆکی به‌شێوه‌یه‌کی گشتی بریتییه‌ له‌ ده‌ستدانی ئاره‌زوو بۆ خواردن، مه‌به‌ست له‌م نیشانه‌یه‌ ته‌نها ئه‌وه‌ نییه‌ که‌ بڕی خۆراک که‌م ده‌کاته‌وه‌، به‌ڵکو هه‌ستکردن به‌ چێژ له‌خۆراک و هه‌ستی تێربوون (مه‌به‌ست له‌تێربوون له‌ بڕی خۆراک نییه‌ به‌ڵکو تێربوون له‌ چێژی خواردندا) له‌ده‌ستده‌دات، ئه‌مه‌ش کتومت مه‌سه‌له‌یه‌کی ده‌روونییه‌ که‌ که‌سی خه‌مۆک چێژ له‌ خۆشترین و به‌تامترین خواردن وه‌رناگرێت که‌ پێش نه‌خۆشییه‌که‌ی په‌سه‌ند بوون له‌لای و حه‌زی لێیان بووه‌. که‌سانی تووشبوو به‌ خه‌مۆکی ده‌ڵێن هه‌ستی چێژکردن له‌ خواردنمان له‌ده‌ستداوه‌، ته‌نانه‌ت هه‌ندێکیان خۆراک خواردن ڕه‌تده‌که‌نه‌وه‌ به‌هه‌موو جۆرێک، وه‌ ئه‌گه‌ر خواردنیش بخۆن ئه‌وا هیچ چێژ و تامێکی لێوه‌رناگرن.
ڕه‌تکردنه‌وه‌ خۆراک خواردن له‌و نیشانانه‌یه‌ که‌ پزیشکانی ده‌روونی و ده‌روونناسان به‌زۆری له‌ نه‌خۆشه‌ خه‌مۆکه‌کاندا ده‌یبیننه‌وه‌، که‌ ئه‌مه‌ش ده‌بێته‌ هۆی دابه‌زینی کێشی نه‌خۆشه‌کان له‌ماوه‌یه‌کی کورتدا، هه‌ربۆیه‌ نه‌خۆشه‌کان خۆیان و ئه‌وانه‌ی ده‌وروبه‌ریشیان تێبینی ئه‌و گۆڕانکاریانه‌ ده‌که‌ن له‌ که‌سه‌ خه‌مۆکه‌که‌دا ڕووده‌دات به‌هۆی دابه‌زینی کێشییه‌وه‌، هه‌ندێجار بڕی ئه‌و خۆراکه‌ی نه‌خۆشێکی خه‌مۆک ده‌یخوات ئه‌وه‌نده‌ که‌مه‌ که‌ منداڵێک تێر ناکات. به‌هۆی ئه‌م دابه‌زینی کێشه‌وه‌ هه‌ندێ له‌نه‌خۆشه‌کان ده‌ڵێن که‌ ئه‌و جلوبه‌رگانه‌ی پێشتر له‌به‌ریان کردووه‌ به‌به‌ریان زۆر به‌رینه‌. له‌ پزیشکیی ده‌روونیدا کێشی جه‌سته‌ به‌یه‌کێک له‌ ئاماژه‌پێده‌ره‌کانی باری ده‌روونی داده‌نرێت لای که‌سی خه‌مۆک، دابه‌زینی به‌رده‌وامی کێشی جه‌سته‌ ده‌ربڕی نه‌بوونی به‌رده‌وامی ئاره‌زووه‌ بۆ خواردن، هه‌روه‌ها ئاماژه‌پێده‌ره‌ بۆ توندی خه‌مۆکیه‌که‌، وه‌ زیادبوونه‌وه‌ی چه‌ند کیلۆیه‌ک له‌ له‌کێشی له‌ش لای نه‌خۆشی خه‌مۆک ئاماژه‌پێده‌ری باشبوون و چاکبوونه‌وه‌ی پله‌به‌پله‌ی نه‌خۆشییه‌که‌یه‌.
شرۆڤه‌ی ده‌روونییانه‌ بۆ به‌رهه‌ڵستی کردنی خۆراک خواردن لای که‌سی خه‌مۆک بریتییه‌ له‌ ئاره‌زووی ئازاردنی خود لای نه‌خۆشه‌که‌ یان به‌هۆی بوونی ئاره‌زووی خۆکوشتنه‌وه‌یه‌ ئه‌گه‌ر هاوه‌ڵی نه‌خۆشیی خه‌مۆکییه‌که‌ بکات، چونکه‌ نه‌خواردنی خۆراک له‌ کۆتاییدا ده‌بێته‌ هۆی مردن (خۆکوشتن)، که‌ ئه‌مه‌ش ئاره‌زوویه‌کی نه‌ستییه‌ لای نه‌خۆشی خه‌مۆک کاتێک خه‌مۆکییه‌که‌ی توند و به‌هێز بێت.
شایانی ئاماژه‌ بۆ کردنه‌ که‌ له‌هه‌ندێ حاڵه‌تی خه‌مۆکیدا که‌ ڕێژه‌که‌ی که‌متر بێت ئاره‌زووی نه‌خۆشه‌که‌ بۆ خواردن له‌کاتی نۆره‌ خه‌مۆکییه‌کاندا زیاد ده‌بێت و نه‌خۆش زۆر زێده‌ڕۆیی ده‌کات له‌ خۆراک خواردندا، به‌ڵام ئه‌م زێده‌ڕۆییه‌ له‌ خواردندا له‌م حاڵه‌ته‌دا ناگه‌ڕێته‌وه‌ بۆئه‌وه‌ی که‌ نه‌خۆشه‌که‌ ئاره‌زووی بۆ خواردن باشه‌ و چێژ وه‌رده‌گرێت له‌ خواردن، نه‌خێر، به‌ڵکو به‌هۆی ئه‌وه‌وه‌یه‌ که‌ که‌سی خه‌مۆک هه‌ست به‌ ئاساییش ناکات، هه‌روه‌ها به‌هۆی ئه‌وه‌وه‌یه‌ که‌ هیچ چالاکییه‌کی تری پێناکرێت و گرنگی به‌هیچ شتێکی تر نادات، بۆیه‌ له‌م حاڵه‌ته‌دا که‌سی خه‌مۆک کێشیان زیاد ده‌کات و دووچاری قه‌ڵه‌وییه‌کی زۆر ده‌بن، ئه‌مه‌ش به‌تایبه‌ت له‌ ئافره‌تاندا ده‌بێته‌ هۆی زیادبوونی هه‌ستکردنی به‌ خه‌مۆکی کاتێک که‌ شێواز و کێشی جه‌سته‌ی خۆی ده‌بینێت به‌و قه‌ڵه‌وییه‌ نائاساییه‌.
خه‌و له‌ نه‌خۆشی خه‌مۆکیدا:
خه‌و سستمێکی بنه‌ڕه‌تییه‌ له‌ژیانی مرۆڤدا که‌ له‌لایه‌ن کاتژمێری بایۆلۆژییه‌وه‌ (که‌ له‌‌ کۆئه‌ندامی ده‌ماری مرۆڤدایه‌) ڕێکخراوه‌، ئه‌م سستمه‌ چه‌ندین کار ڕێکده‌خات، وه‌ک: هه‌ست و ئاره‌زوومان بۆ خه‌و، ئه‌و کاتانه‌ی له‌ خه‌ودا ده‌مێنینه‌وه‌ به‌ خامۆشی، ئه‌و کاتانه‌ی که‌ بێدار ده‌بینه‌وه‌ له‌ خه‌و.
خه‌و بایه‌خێکی گرنگی هه‌یه‌ بۆ ژیانی مرۆڤ، به‌جۆرێک که‌ کاریگه‌ری ده‌کاته‌ سه‌ر فه‌رمانه‌کانی جه‌سته‌ و مێشک و فه‌رمانه‌ ده‌روونییه‌کان، وه‌ک باوه‌ مرۆڤ نزیکه‌ی سێیه‌کی کاته‌کانی له‌ خه‌ودا به‌سه‌ر ده‌بات، هه‌روه‌ها وه‌ک باوه‌ کاته‌کانی نووستنی مرۆڤ کاتی خامۆشی و حه‌وانه‌وه‌یه‌ مه‌گه‌ر هه‌ندێجار به‌هۆی به‌هۆی بینینی (خه‌ون)ه‌وه‌ پچڕاندن له‌ خه‌و ڕووبدات. دیاره‌ له‌ پاش بێداربوونه‌وه‌ له‌ خه‌و حه‌وانه‌وه‌ بۆ جه‌سته‌ و مێشک ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ و مرۆڤ ئاماده‌ ده‌بێت بۆ چالاکییه‌کانی ڕۆژی پاشتر.
له‌کاتی تووشبوونی مرۆڤ به‌ نه‌خۆشی خه‌مۆکی ئه‌م سستمه‌ تێکده‌چێت و به‌جێی ئه‌وه‌ی خه‌و ببێته‌ مایه‌ی حه‌وانه‌وه‌ و خامۆش بوون، ده‌بێت ماوه‌یه‌ک بۆ دروستبوونی ژانکۆ و بێخه‌وی و دڵه‌ڕاوکێ و بینینی خه‌ونی بێزارکه‌ر و کابوس. هه‌ربۆیه‌ سکاڵا کردن له‌ده‌ست تێکچوونه‌کانی خه‌و به‌گشتی سکاڵایه‌کی هاوبه‌شه‌ له‌نێوان تووشبووان به‌ نه‌خۆشی خه‌مۆکی، به‌جۆرێک هه‌ندێجار ئه‌م نه‌خۆشانه‌ ده‌ڵێن که‌ به‌هۆی بێخه‌وییه‌وه‌ تووشی خه‌مۆکی بووین.
ژانکۆی که‌سی خه‌مۆک تایبه‌ت به‌ خه‌و له‌و کاته‌وه‌ ده‌ستپێده‌کات که‌ ده‌چێته‌ ناو جێگه‌ی نووستنه‌وه‌، له‌جێی ئه‌وه‌ی پاش ماوه‌یه‌ک کورت خه‌و بیباته‌وه‌ و بکه‌وێته‌ حاڵه‌تی خه‌وه‌وه‌ و خه‌وێکی درێژ و ئاسایی بخه‌وێت، به‌پێچه‌وانه‌وه‌ ته‌نها چه‌ند کاژێرێکی که‌م ده‌خه‌وێت له‌ سه‌ره‌تادا و له‌پێش به‌ره‌به‌یاندا بێدار ده‌بێته‌وه‌ و ناتوانێت جاریکیتر بخه‌وێته‌وه‌، ئه‌گه‌رچی ئه‌م سیناریۆیه‌ (نووستن له‌سه‌ره‌تای چوونه‌ ناوجێگا و پاش چه‌ند کاژێرێکی که‌م بێداربوونه‌وه‌ و نه‌خه‌وتن) له‌سه‌ر زۆرینه‌ی نه‌خۆشه‌کانی خه‌مۆکی ده‌چه‌سپێت، به‌ڵام له‌ناو نه‌خۆشه‌کانی خه‌مۆکیدا هه‌یه‌ له‌ده‌ست خه‌وی پچڕ پچڕ ده‌ناڵێنێت، واته‌ ناتوانێت بۆ چه‌ند کاژێرێکی درێژ له‌سه‌ریه‌ک بخه‌وێت، هه‌ربۆیه‌ کاتێک به‌یانیان بێدار ده‌بنه‌وه‌ له‌خه‌و مێشکیان جه‌نجاڵه‌ به‌ بیرۆکه‌ی زۆر و خه‌م و مه‌راقێکی زۆر، هه‌ربۆیه‌ کاتێک به‌یانیان زوو بێدار ده‌بنه‌وه‌ حاڵه‌تی خه‌مۆکییه‌که‌یان له‌ توندترین باردا ده‌بێت، وه‌ کاتێکیش به‌یانیان زوو بێدار ده‌بنه‌وه‌ و ئه‌وانه‌ی ده‌وری خۆیان ده‌بینن له‌ خه‌وێکی خۆشدان ئه‌وا ژانکۆکانیان زیاتر ده‌بێت که‌ خه‌مۆکی بۆی دروستکردوون.
شایاننی ئاماژه‌ بۆکردنه‌ که‌ هه‌ندێ حاڵه‌تیش هه‌یه‌ نه‌خۆشی تووشبوو به‌ خه‌مۆکی پێچه‌وانه‌ی ئه‌و حاڵه‌تانه‌ی پێشوو تووشی تێکچوونی خه‌و ده‌بن، له‌م بارانه‌دا که‌سی خه‌مۆک له‌جیاتی بێخه‌وی و پچڕپچڕی له‌ خه‌ودا دووچاری فره‌خه‌وی و نووستن بۆ ماوه‌ی درێژ ده‌بن، به‌جۆرێک نزیکه‌ی دوو له‌سه‌ر سێی کاته‌کانیان له‌ شه‌و و ڕۆژێکدا ده‌خه‌ون (16 کاژێر)، ئه‌م حاڵه‌ته‌ش به‌وه‌ لێکده‌درێته‌وه‌ که‌ نه‌خۆشه‌که‌ وه‌ک ڕاکردنێک له‌ده‌ست ژانکۆکانی به‌وجۆره‌ له‌ خه‌وی درێژدا ده‌مێنێته‌وه‌.
یه‌کێک له‌نیشانه‌کانی خه‌مۆکی بریتییه‌ له‌ بوونی ئاره‌زوو بۆ خه‌و، چونکه‌ که‌سی خه‌مۆک به‌هۆیه‌وه‌ ده‌یه‌وێت له‌و هه‌سته‌ ئازارده‌رانه‌ که‌مبکاته‌وه‌ که‌ به‌هۆی خه‌مۆکییه‌وه‌ تووشی بووه‌ و ئه‌و ژانکۆیانه‌ی له‌ده‌ستیان ده‌ناڵێنێت له‌کاتی بێداریدا، به‌ڵام دوای تێپه‌ڕبوونی کاتێکی زۆریش له‌ خه‌ودا، ئه‌و ئارامی و حه‌وانه‌وه‌یه‌ی بۆ ناگه‌ڕێته‌وه‌ که‌ له‌کاتی ئاساییدا هه‌یبووه‌.
هه‌ربۆیه‌ تووشبوونی مرۆڤ به‌ خه‌مۆکی کاریگه‌ری ده‌کاته‌ سه‌ر زۆرینه‌ی لایه‌نه‌کانی ژیانی هه‌ر له‌ کارکردن و خواردن و خه‌وتن و چێژوه‌رگرتنه‌وه‌ هه‌تا سێکس کردن و په‌یوه‌ندییه‌ کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کانیژیان له‌ژێر سایه‌ی خه‌مۆکیدا
نووسینی: د. لطفي الشربیني – دکتۆرا له‌ زانسته‌ ده‌روونییه‌کان – زانکۆی کۆلۆمبیا له‌ ئه‌مه‌ریکا – وه‌رگێڕانی: ده‌روونناس – سامان سیوه‌یلی – به‌شی یه‌که‌م – (توانای کارکردن – خواردن – خه‌و) لای تووشبووان به‌ نه‌خۆشی خه‌مۆکی
ژیان ‌ له‌ژێر سایه‌ی خه‌مۆکیدا

[color=#FF00FF]به‌شی یه‌که‌م
(توانای کارکردن، خواردن، خه‌وتن) لای تووشبووان به‌ نه‌خۆشی خه‌مۆکی
نووسینی: د. لطفي الشربیني
دکتۆرا له‌ زانسته‌ ده‌روونییه‌کان
زانکۆی کۆلۆمبیا – ئه‌مه‌ریکا
وه‌رگێڕانی: ده‌روونناس – سامان سیوه‌یلی
مرۆڤ له‌حاڵه‌تی تووشبوونی به‌ نه‌خۆشی خه‌مۆکی هه‌موو لایه‌نه‌کانی‌ ژیانی ده‌گۆڕێت، ژیان له‌ژێر سایه‌ی خه‌مۆکیدا بارێکی گرانه‌ له‌هه‌موو ڕوویه‌که‌وه‌: (کارکردن، خواردن، خه‌وتن). خه‌مۆکی تارمایی خۆی ده‌خاته‌ سه‌ر هه‌موو ئه‌م لایه‌نانه‌ی ژیانی که‌سه‌ تووشبووه‌که‌، بۆ نموونه‌ تاکی تووشبوو به‌ خه‌مۆکی قورسییه‌کی زۆر ده‌بینێت له‌ ڕاپه‌ڕاندنی ئیشوکاره‌کانیدا، ئاره‌زووی بۆ خواردن تێکده‌چێت که‌ له‌زۆربه‌ی حاڵه‌ته‌کاندا ئاره‌زووی بۆ خواردن نامێنێت، تووشی تێکچوونی خه‌و ده‌بێت و …تد. والێره‌دا له‌سه‌ر هه‌ریه‌که‌ له‌م وێستگانه‌ی ژیانی نه‌خۆشی خه‌مۆک ده‌وه‌ستین:
ئایا نه‌خۆشی تووشبوو به‌ خه‌مۆکی ده‌توانێت کاره‌کانی ڕاپه‌ڕێنێت؟
ئه‌گه‌رچی دیوێکی به‌های کارکردن له‌وه‌دوایه‌ که‌ مرۆڤ به‌هۆیه‌وه‌ بژێوی ژیانی خۆی ده‌ستده‌خات، به‌ڵام دیوه‌کانی تری به‌های کردن بریتییه‌ له‌وه‌ی مرۆڤ له‌ڕێی کارکردنه‌وه‌ جه‌خت له‌سه‌ر بڕوابوونی به‌خودی خۆی ده‌کاته‌وه‌، هه‌روه‌ها له‌ڕێی کارکردنه‌وه‌ ڕێز بۆ خودی خۆی ده‌سته‌به‌ر ده‌کات، هه‌روه‌ها کارکردن یاریده‌ی مرۆڤ ده‌دات بۆ پاراستنی هاوسه‌نگی ده‌روونی و ده‌رووندروستی. هه‌روه‌ها له‌ڕووی کۆمه‌ڵایه‌تیشه‌وه‌ کارکردن تێڕوانین و ڕێزی که‌سانی تر و ده‌وروبه‌ر دیاری ده‌کات بۆ تاک و گرنگی بوونی تاک ده‌رده‌خات بۆ کۆمه‌ڵگه‌. ئالێره‌وه‌ گرنگی کارکردن ده‌رده‌که‌وێت له‌ڕووی ده‌رووندروستییه‌وه‌. له‌ حاڵه‌تی بوونی خه‌مۆکیدا مرۆڤ گرنگیپێدانه‌کانی بۆ هه‌موو شته‌کان و ئه‌و گۆشه‌گیرییه‌ی تێیده‌که‌وێت و ئه‌و دابه‌زینه‌ به‌هێزه‌ی له‌ ئاستی چالاکی و وره‌یدا ڕووده‌دات، تێکڕا ئه‌مانه‌ وه‌ها له‌ تاک ده‌که‌ن که‌ توانای کارکردنی وه‌ک پێشتر نه‌مێنێت وه‌کو کاته‌کانی پێش نه‌خۆشییه‌که‌ی، هه‌روه‌ها توانای به‌ڕێوه‌چوونی به‌رپرسیارێتییه‌کانی سه‌رشانی له‌ئاستی پێویستدا نابێت.
بێگومان کاتێک مرۆڤ به‌رهه‌م و توانای کارکردنی که‌مده‌کات به‌هۆی تووشبوونییه‌وه‌ به‌ نه‌خۆشی خه‌مۆکی، ئه‌وا ئه‌م حاڵه‌ته‌ کاریگه‌ریی نه‌رێنی له‌سه‌ر ژیانی مرۆڤه‌که‌ دروستده‌کات، کاتێک که‌سێکی فه‌رمانبه‌ر که‌ پێشتر ڕاهاتووه‌ هه‌موو به‌یانییه‌ک زوو له‌ خه‌و هه‌ستێت و له‌کاتی دیاریکراودا بچێته‌ ناو هاوڕێ و هاوکاره‌کانی له‌ فه‌رمانگه‌که‌ی به‌ڵام به‌هۆی تووشبوونی به‌ خه‌مۆکی ده‌ستده‌کات به‌ دواکه‌وتن و نه‌چوون بۆ سه‌ر کاره‌که‌ی و ڕه‌تکردنه‌وه‌ی گرتنه‌ ئه‌ستۆی به‌رپرسیارێتییه‌کانی سه‌رشانی که‌ له‌پێشوودا هه‌یبووه‌، چونکه‌ ئیدی ئه‌م فه‌رمانبه‌ره‌ به‌رپرسیارێتییه‌کان به‌ بارێکی گران ده‌زانێت و ناتوانێت بیانگرێته‌ ئه‌ستۆی خۆی. به‌هه‌مان شێوه‌ بازرگانێک، کاتێک پێشتر به‌رده‌وام سه‌رقاڵی به‌ڕێوه‌بردنی پرۆژه‌کانی بووه‌، دوای تووشبوونی به‌خه‌مۆکی ئاره‌زووی نامێنێت بۆ چاودێری کردن و گرنگیدان به‌پرۆژه‌کانی، هه‌میشه‌ ئه‌مجۆره‌ که‌سانه‌ وه‌ها ده‌رده‌بڕن که‌ پاڵنه‌رێتیان بۆ کاره‌کانیان نه‌ماوه‌. کابانێکی ماڵ ئه‌گه‌ر تووشی خه‌مۆکی ببێت توانای به‌جێگه‌یاندنی ئه‌رکه‌کانی ناوماڵی نامێنێت، ته‌نانه‌ت بایه‌خ به‌ منداڵه‌کانیشی نادات.
به‌گشتی مرۆڤ له‌ هه‌ر ئاست و پله‌ و پایه‌یه‌کدا بێت کاتێک دووچاری خه‌مۆکی ده‌بێت ئه‌وا گرنگیپێدانه‌کانی پێشتری و توانای کار ڕاپه‌ڕاندن و به‌ڕێوه‌بردنی ئه‌رکه‌کانی تێکڕا کاریگه‌ر ده‌بن به‌ نه‌خۆشییه‌که‌ و داده‌به‌زن بۆ ئاستێکی نزم، ته‌نانه‌ت لای هه‌ندێک به‌جۆرێک کاریگه‌ری دروست ده‌بێت که‌ ده‌بێته‌ مایه‌ی وازهێنان له‌ کار و پیشه‌.
ئه‌گه‌ر ئه‌مه‌ بۆ کارکردن و توانای به‌ڕێوه‌بردنی ئیشوکاری ڕۆژانه‌ ڕاست بێت بۆ که‌سی تووشبوو به‌ خه‌مۆکی، ئه‌وا بۆ لایه‌نی ئاره‌زووه‌کانیشی به‌هه‌مان شێوه‌یه‌، بۆنموونه‌ ئه‌گه‌ر پێش تووشبوونی که‌سه‌که‌ به‌ خه‌مۆکی ئاره‌زووی خوێندنه‌وه‌ یان وه‌رزش کردن یان گه‌ڕان و سه‌فه‌رکردنی هه‌بووبێت، ئه‌وا له‌دوای تووشبوونه‌که‌ی هیچ گرنگپێدانێکی نامێنێت بۆ ئه‌نجامدانی ئاره‌زووه‌کانی.
بێگومان هۆکاری دابه‌زینی ئاستی توانای کارکردن و ڕاپه‌ڕاندنی ئیشوکار و به‌رپرسیارێتییه‌کان و ئه‌نجامنه‌دانی ئاره‌زووه‌کان له‌لایه‌ن که‌سی تووشبوو به‌ خه‌مۆکی ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ هه‌ستکردنی که‌سی خه‌مۆک به‌ ماندوێتی و شه‌که‌تی، ئه‌مه‌ش واده‌کات که‌ وه‌ک که‌سێکی ته‌مه‌ڵ و سست ده‌ربکه‌وێت که‌ توانای گرتنه‌ ئه‌ستۆی هیچ ئه‌رکێکی نه‌بێت وه‌کئه‌وه‌ی که‌ نه‌خۆشییه‌کی جه‌سته‌یی هه‌?

دواترین جار ده‌ستكاری كراوه‌ له‌لایه‌ن qaderhamawande (2012-10-30 09:43:26)

Kurdzhin
به كو ليك به هار نايه ت

له‌سه‌ر هێڵ نی‌یه‌‌

 


خوارووی مه‌كۆ

Your IP Address : 216.73.216.104
Powered by PunBB 1.2.15
© Copyright 2007 – 2011
Translated By : Webchin.Org
Design And Style By : Kurdzhin.net